Diversiteit van televisiepakketten (2015)

Uitvoering

Voor het onderzoek naar de diversiteit van tv-pakketten zijn in december 2014 gegevens verzameld van aanbieders die een of meer programmapakketten naar ten minste 100.000 abonnees in Nederland verspreiden. Dit waren de maatschappijen CAIW, Delta, UPC, Ziggo, Tele2, M7 en KPN, aan wie is gevraagd de zenderoverzichten van al hun televisiepakketten digitaal aan het Commissariaat te sturen. Peildatum voor de gegevens was 1 januari 2015. De televisiezenders uit de verschillende pakketten zijn in een database geregistreerd. Om het zenderaanbod  in de verschillende pakketten te kunnen typeren, zijn vervolgens gegevens over de afzonderlijke televisiezenders verzameld op basis van database Mavise van het European Audiovisual Observatory (EAO).

 

Populatie

Van de zeven pakketaanbieders zijn de eventuele dochterondernemingen onderscheiden en het aanbod per distributienetwerk. Alle analoge en digitale standaard-, plus- en betaalzenderpakketten zijn opgenomen in het onderzoek. Per pakketaanbieder en per distributietechniek is een standaardpakket geïdentificeerd. Een standaardpakket is het goedkoopste pakket met programmakanalen dat ten minste van een aanbieder moet worden afgenomen. Onder pluspakketten zijn vervolgens alle pakketten verstaan die tegen een aanvullende vergoeding worden doorgegeven. De meeste pluspakketten bieden een selectie extra zenders, maar sommige pluspakketten bieden enkel meer technische snufjes, zoals live pauzeren, opnemen of sneller internet. Betaalzenderpakketten betreffen de pakketten met abonneezenders, zoals Fox Sport Eredivisie of Film1.

Er is dit jaar voor gekozen om de pakketten van CanalDigitaal, dochteronderneming van M7, volledig op te nemen in de analyse. CanalDigitaal biedt haar televisiezenders aan via de satelliet, een distributietechniek die door een grote hoeveelheid ‘free to air’-zenders gekenmerkt wordt, maar veel abonnees maken gebruik van de hardware (schotelinstallatie) van CanalDigitaal waarmee het aanbod door CanalDigitaal gestuurd wordt. Voor een volledige vergelijking van alle aanbieders met meer dan 100.000 abonnees zijn daarom het standaardpakket en de pluspakketten van CanalDigitaal volledig geanalyseerd en vergeleken met de andere aanbieders. Als standaardpakket van CanalDigitaal is het BasisHD-pakket geïdentificeerd. Dit is het goedkoopste pakket dat op 1 januari 2015 kon worden afgenomen en het hele jaar door beschikbaar is. Daarbij zijn achttien vrij te ontvangen zenders meegeteld als zenders van dit standaardpakket, dat met de eenvoudigste schotelinstallatie van CanalDigitaal te zien is. Als abonnee van het CanalDigitaal-standaardpakket ontvang je met een schotelinstallatie van CanalDigitaal 54 (inter)nationale zenders; dit pakket is het redelijkst te vergelijken met de standaardpakketten van overige aanbieders.

Eén aanbieder heeft voor 2015 aangegeven een analoog standaardpakket aan te bieden in Albrandswaard. Bij navraag bleek dit pakket ook al in 2014 te zijn aangeboden, maar dat is toen per abuis niet opgegeven in het zenderoverzicht. Op dit punt komt tabel 1 dus niet overeen met de vergelijkbare tabel uit de rapportage van vorig jaar. Daarnaast heeft deze aanbieder dit jaar in het zenderoverzicht geen HD-simulcastzenders opgegeven. Bij verificatie via de website bleek wel degelijk een aantal HD-simulcastzenders door te worden geven in de pluspakketten. Deze zijn daarom alsnog op basis van de website-informatie in de database opgenomen en gerapporteerd in tabel 14.

De focus van het onderzoek is gelegd op het aanbod van lineaire televisiezenders in de pakketten. Daarmee zijn Uitzending Gemist-diensten als RTL Gemist en video-on-demanddiensten als Videotheek TV buiten beschouwing gelaten. Om de vergelijkbaarheid tussen de verschillende pakketten te garanderen, zijn ook de service- of etalagekanalen van een distributeur, zenders van de maand en evenement-, promo- of demokanalen uitgesloten van het onderzoek. In het geval van kanaaldeling – wanneer twee televisiezenders tezamen op één kanaal uitzenden – zijn de zenders apart in de database opgenomen.

In 2015 verschilt het analoge aanbod van KPN (glashart) en Ziggo enigszins per regio. Daarom is voor deze aanbieders op basis van een steekproef van acht verschillende regio’s (zoveel mogelijk verspreid over de verschillende provincies waarin de aanbieder actief is) één ‘gemiddeld’ analoog pakket vastgesteld. Ziggo biedt 22 zenders standaard analoog aan en daarnaast vijf à zes per regio wisselende zenders. Voor de vergelijkbaarheid zijn alleen extra zenders meegeteld die in de steekproef in ten minste 75 procent van de regio’s werden aangeboden. In totaal zijn 23 zenders in het onderzoek opgenomen als het analoge standaardpakket van Ziggo. KPN biedt in het analoge glasvezelpakket 31 standaardzenders en acht per regio wisselende zenders. Uit de steekproef kwamen acht zenders naar voren die in bijna alle regio’s worden doorgegeven. In totaal zijn dus 39 zenders voor het analoge glasvezelstandaardpakket opgenomen in het onderzoek.

Analyse

Voor elke televisiezender zijn gegevens verzameld over vier variabelen.

 

Technisch format

De HD-simulcastzenders en de stand alone HD-zenders zijn apart gecodeerd. Deze codering is geverifieerd met de gegevens van Mavise.

 

Licentie

Per televisiezender is op basis van de gegevens in de Mavise-database in kaart gebracht of de licentiehouder een toestemming om een commerciële omroepdienst te verzorgen heeft of dat er sprake is van een publieke media-instelling.

 

Doelland

Voor elke zender is gecodeerd op welk land de zender hoofdzakelijk is gericht. Deze codering is gebaseerd op de gegevens van Mavise.

 

Genre

De genreclassificatie die Mavise hanteert voor de televisiezenders, is overgenomen. Deze classificatie kent net als elke andere classificatie gebreken, maar is op dit moment de best beschikbare – en bovendien de Europese standaard. In enkele gevallen ontbrak deze informatie in de Mavise database en is de website van de betreffende zenders geraadpleegd. Het genre van een zender vertegenwoordigt de aard van de inhoud die de zender biedt. Een algemene zender biedt bijvoorbeeld een scala aan programma’s, van nieuws tot amusement en van kinder- tot sportprogrammering. De meeste andere zenders zijn nichezenders, gespecialiseerd in specifieke programma’s: documentaires, muziek, reizen, films, noem maar op. Een overzicht van alle relevante genres en bijbehorende zendervoorbeelden staat in tabel 1.

 

Tabel 1

Bijlage-tabel-1

 

 

 

Diversiteitsmaat

Om de mate van diversiteit dat een pakket biedt in éen cijfer weer te geven en daarmee pakketten te kunnen vergelijken, is gebruik gemaakt van de diversiteitsindex Simpson’s D. Deze maat drukt de verdeling van alle aangeboden zenders over de aangeboden genres uit. De maat wordt berekend door de verhouding tussen het aantal zenders in een genre en het totale aantal zenders in het pakket te kwadrateren. Dat moet voor alle genres worden gedaan en de uitkomsten worden bij elkaar opgeteld en vervolgens afgetrokken van één. Bij een waarde van één zijn alle zenders evenredig over de verschillende genres verspreid en is de diversiteit optimaal, bij een waarde van nul biedt een pakket uitsluitend zenders die bij één genre horen.

Pluspakketten

CAIW, UPC, Ziggo, Online en CanalDigitaal bieden pluspakketten waarin de zenders uit het standaardpakket (deels) zijn opgenomen. Omwille van de vergelijkbaarheid zijn voor de analyse van de pluspakketten de zenders die ook in het standaardpakket zitten niet meegeteld.

Televisieaanbod 2011-2015

In navolging van de rapportage vorig jaar is ook nu weer een vergelijking gemaakt met data uit 2011. Omdat de gehanteerde onderzoeksmethode in 2011 op een aantal punten afwijkt, zijn de data voor de vergelijking aangepast. Ten eerste zijn in 2011 van de acht grootste pakketaanbieders de gegevens verzameld via de websites van de aanbieders. Deze gegevens zijn beschouwd als voldoende vergelijkbaar met de gegevens die in 2015 en 2014 door de aanbieders zelf zijn opgegeven. De websites zijn op 1 december 2011 geraadpleegd en de aldaar genoemde zenders zijn in een database vastgelegd. Voor de vergelijking wordt dus alleen naar de acht pakketaanbieders gekeken die in alle jaren zijn opgenomen. Tot slot werden HD-zenders in het onderzoek van 2011 nog meegeteld en in 2015 en 2014 niet. Voor de vergelijkbaarheid van gegevens zijn daarom nu de HD-zenders ook voor de pakketten van 2011 buiten beschouwing gelaten. Op basis hiervan is het volume, het aantal genres en de Simpson’s D voor de pakketten uit 2011 opnieuw berekend.

Deel deze pagina