Regionale dagbladen en lokale dagbladedities (2013)

Dagbladedities

Het recente onderzoek bouwt voort op het onderzoek dat in 2006 is uitgevoerd en volgt de toen gekozen methode.

De exclusiviteit van de dagbladedities is berekend op basis van de uitgebrachte edities op één dag. Het betreft een doorsneedag (26 februari 2013) waarop zich geen opvallende, spraakmakende gebeurtenis hebben afgespeeld. Alle regionale dagbladen met bijbehorende lokale edities die op deze dag zijn verschenen, 114 in totaal, zijn geheel belangeloos door de verschillende uitgevers aan het Commissariaat ter beschikking gesteld. Aangezien slechts één dag is geanalyseerd, zijn niet-dagelijkse katernen omwille van de vergelijkbaarheid buiten beschouwing gelaten. Dit geldt voor het katern ‘De laatste eer’, uitgebracht door het Dagblad van het Noorden, en het katern ‘Limburg onderneemt’, opgenomen in het Limburgs Dagblad en Dagblad de Limburger.

Allereerst zijn van alle regionale dagbladen de uitgevers, titels en edities in kaart gebracht. Daarna is beoordeeld in hoeverre de bovenregionale berichtgeving in de verschillende titels van één uitgever hetzelfde is. Op basis hiervan is het aantal kernkranten bepaald. Per titel is vervolgens het totale aantal pagina’s met redactionele bijdragen vastgesteld. Hierbij zijn pagina’s die voornamelijk advertenties bevatten buiten beschouwing gelaten. Verder is het aantal pagina’s met regionale of lokale berichten berekend en is de prijs gecodeerd.

Voor een analyse van de exclusiviteit van de lokale en regionale berichtgeving zijn alleen de titels geanalyseerd die met meer dan een lokale editie verschijnen. Bij titels die zowel met een ochtend- als een middageditie verschijnen, is voor de vergelijkbaarheid alleen naar de ochtendedities gekeken. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de AD-dagbladen. De metropooledities van De Telegraaf (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) verschijnen niet vijfmaal per week en zijn daarom buiten beschouwing gelaten. Ook de regionale edities van Metro zijn buiten beschouwing gelaten, omdat Metro niet onder de noemer van een regionaal dagblad valt.

Het onderzoek betreft de uniformiteit van regionale en lokale berichten binnen één titel. Het blijkt echter ook voor te komen dat verschillende titels in aangrenzende verspreidingsgebieden gebruikmaken van dezelfde lokale en/of regionale berichten. Dit is bijvoorbeeld het geval bij titels van Wegener. Hieruit kan worden opgemaakt dat de totale synergie in lichte mate wordt onderschat. Omdat deze situatie zich ook al in 2006 voordeed, doet dit niets af aan de vergelijking.

 

Codering

De gegevens zijn door één codeur verzameld. Per editie is allereerst bepaald uit hoeveel pagina’s de betreffende krant bestaat en hoeveel pagina’s daarbinnen uitsluitend zijn opgebouwd uit lokale en regionale berichten. Bij kranten in tabloidformaat worden twee pagina’s als een pagina beschouwd. Vervolgens zijn telkens van één editie van een dagbladtitel de titels genoteerd van alle berichten op de regionale pagina’s. Per bericht is de grootte en de positie op de pagina gecodeerd (klein = één kolom, waarbij het bericht maximaal twee keer zo lang is als breed; groot = groter dan een kwart pagina). Alle nieuwe berichten in de overige edities zijn op dezelfde manier gecodeerd. Als een titel van een bericht eerder is voorgekomen, is dit genoteerd en is vervolgens gecodeerd in hoeverre grootte en/of positie afwijken. Alle berichten met dezelfde of minimaal veranderde titels worden als identiek beschouwd. Deze berichten kunnen wel qua grootte of positie verschillen.

De codeur werkt volgens de volgende instructie (versie 2013):

Per dagbladeditie:

  • Noteer de (voorafgaande toegewezen) code van de editie
  • Tel het aantal pagina’s van de gehele krant, met eventuele katernen. Wanneer een pagina voor meer dan de helft bestaat uit advertenties, telt deze niet mee. Onder advertenties wordt niet verstaan: tv-gids, beursberichten, weerbericht.
  • Geef aan hoeveel pagina’s met name lokaal/regionaal nieuws brengen. Een pagina met een enkel lokaal/regionaal bericht is niet voldoende. In één oogopslag moet duidelijk zijn dat het om een pagina met lokale/regionale berichtgeving gaat. Een eventueel apart UIT-katern telt niet mee.
  • Noteer de prijs van een enkele krant in de losse verkoop in Nederland in centen, dus bijvoorbeeld 175 om een bedrag van €1,75 aan te geven. (alleen in 2013)
  • Na afloop van het coderen geef je nog aan hoeveel berichten je uiteindelijk gecodeerd hebt.

Per bericht:

  • Alleen de lokale/regionale berichten die op zogenoemde lokale/regionale pagina’s staan (zie hierboven) worden geanalyseerd. Hierbij worden ook de berichten meegenomen die op pagina’s staan die eerder niet zijn meegeteld omdat deze voor het grootste deel uit advertenties bestaan, maar desondanks redactioneel vooral regionale/lokalen berichten omvatten.
  • Berichten die niet meetellen zijn: columns, lezersreacties, advertenties, overlijdensberichten, agenda’s, korte verwijzingen naar bijeenkomsten. Voornaamst kenmerk van een bericht moet zijn dat het redactioneel is samengesteld. Vaak is uit de opmaak van een bericht op te maken of het wel of niet gecodeerd moet worden.
  • Een foto telt alleen mee als er minimaal één zin bij staat.
  • Noteer de titel van het bericht. Zodoende kan je bij latere edities eenvoudig nagaan of je het bericht al eerder gecodeerd hebt.
  • Om het bericht eventueel later terug te vinden schrijf je op waar het bericht geplaatst is. Dit wordt hier ‘katern’ genoemd, maar dit hoeft niet per se een uitneembaar deel van de krant te zijn; ook pagina’s die afzonderlijk over een thema gaan zijn een katern. Voorbeelden van katernen zijn voorpagina, regionaal katern, cultuur, sport of economie.
  • (alleen in 2013) Per lokaal/regionaal bericht beoordeel je of er sprake is van politiek nieuws. Dit speelt wanneer er aandacht is voor specifieke lokale/regionale partijen of politici, de burgemeester, de gemeenteraad of het provinciale bestuur. Een ‘1’ geeft aan dat er sprake is van politiek nieuws, een ‘0’ als dit niet het geval is.
  • Achter de berichttitel geef je in de juiste kolom van de editie aan wat de grootte van het bericht is, waarbij: 1 = Klein; één kolom, die maximaal twee keer zo lang als breed is; 2 = Middel; 3 = Groot; groter dan een kwart pagina
  • Bij de tweede en volgende editie van eenzelfde krantentitel worden de lokale en regionale berichten aansluitend op hetzelfde formulier in een aparte nieuwe kolom voor de bepaalde editie gecodeerd. Als een bericht al in een eerdere editie is voorgekomen, codeer je het bericht niet opnieuw, maar plaats je een ‘X’ in de juiste kolom achter de eerder gecodeerde berichttitel. Wanneer een bericht hetzelfde is gebleven maar een andere titel heeft, plaats je geen X maar een *. Bij eenzelfde titel maar een andere grootte van het bericht plaats je geen X maar een 0. Let op: als zowel titel als grootte zijn aangepast dan is dit een nieuw bericht.

 

 

Voorbeeld uit 2013:

B Berichtenanalyse per krant
Andere titel: * / Ander formaat: 0
Grootte: 1, 2 of 3
Sprake van politiek nieuws? Ja: 1, Nee: 0
Kernkrant: Eindhovens Dagblad Editienummer
Titel van het bericht Katern Politiek nieuws 1 2 3 4 5 6
6 Veldhovenaar komt om het leven Eindhoven Plus 0 2 X X X X X
7 Eindhovense vrouw in brand gestoken Eindhoven Plus 0 2 X X X X

 

 

Onder de term ‘exclusief bericht’ wordt een bericht verstaan dat slechts in één editie is verschenen. Met andere woorden, het gaat om een uniek bericht dat in geen enkel ander dagblad is afgedrukt. Wanneer alle exclusieve berichten worden opgeteld die in een editie voorkomen, ontstaat het ‘aantal exclusieve berichten’.

 

Deel deze pagina