Televisie in 2015

Nederlanders van zes jaar en ouder kijken in 2015 gemiddeld 190 minuten per dag televisie. De Nederlandse Publieke Omroep, Bertelsmann en Sanoma Group zijn de grootste aanbieders: 84 procent van de landelijke televisiemarkt wordt door hen verzorgd. Vier zenders weten dagelijks meer dan een kwart van de Nederlanders te bereiken: NPO 1, RTL4, NPO 2 en SBS6. In de provincies Groningen, Drenthe en Friesland wordt ten opzichte van de andere provincies het meest afgestemd op de regionale omroepen. In Friesland hebben kijkers behalve voor de eigen regionale omroep relatief veel interesse voor de regionale omroepen van omringende provincies.

 

Kijktijd

In 2015 kijken Nederlanders van zes jaar en ouder gemiddeld 190 minuten per dag naar de televisie (figuur 4). Dat is tien minuten minder dan in 2014, maar meer dan in de periode 2007-2009.

3.4-overzicht-kijktijd

 

In tabel 1 is de kijktijd omgezet in marktaandelen. Om een totaalbeeld van de markt te geven, wordt hier uitgegaan van de groep zes jaar en ouder en niet van een bepaalde commercieel relevante doelgroep, zoals 20-49-jarigen. De verdeling van de kijktijd over de verschillende zenders laat zien dat 32 procent wordt besteed aan de landelijke en regionale publieke zenders. Dat is het laagste aandeel in de afgelopen vijf jaar. De commerciële zenders laten juist een stijging zien in het aandeel dat besteed wordt aan het televisiekijken. De landelijke commerciële zenders hebben in 2015 een marktaandeel van 53 procent. De categorie ‘overige zenders’, met daarin onder meer niet-landelijke commerciële zenders, themakanalen, buitenlandse en lokale zenders, heeft een aandeel van rond de 10 procent.

Het gezamenlijke aandeel van de drie landelijke zenders van de Nederlandse Publieke Omroep ligt in 2015 op 31 procent. De grootste zender is NPO 1 met een aandeel van 19 procent. Op afstand volgen NPO 2 en NPO 3 met respectievelijk 6 en 5 procent. De golvende beweging die het aandeel van NPO 1 (tot voorjaar 2013 nog onder de noemer Nederland 1) door de jaren laat zien, ontstaat voornamelijk door de populariteit van grote sportevenementen in de ‘even’ jaren op die zender.

Tabel 1. Nederlandse televisiemarkt

Aanbieder (gerangschikt naar marktaandeel 2015) Zender Marktaandelen (in procenten)
2011 2012 2013 2014 2015
Nederlandse Publieke Omroep 32,0 34,6 31,9 33,2 30,6
Nederland 1/NPO 1 19,1 21,4 18,9 21,7 19,4
Nederland 2/NPO 2 6,5 6,8 6,4 6,3 6,2
Nederland 3/NPO 3 6,4 6,4 6,6 5,2 5,0
Bertelsmann 26,2 24,4 24,6 24,1 24,9
RTL4 15,5 14,8 14,9 14,6 15,2
RTL5 4,1 3,2 3,2 3,1 2,9
RTL7 4,8 4,7 4,7 4,3 4,4
RTL8 1,8 1,7 1,8 1,9 2,1
RTL Crime 0,1 0,2
RTL Lounge 0,1 0,1
Sanoma Group 15,8 14,0 14,0 13,5 14,5
SBS6 9,1 7,8 7,3 7,2 7,7
Net5 3,3 3,2 3,6 3,2 3,4
Veronica 3,4 3,0 3,1 3,1 2,8
SBS9 0,7
Discovery Communications Benelux 2,3 2,5 4,4 4,3 4,2
Discovery Channel 1,5 1,6 1,9 1,9 1,8
TLC 0,2 0,5 1,5 1,7 1,7
Investigation Discovery 0,6 0,7 0,7
Animal Planet 0,6 0,4 0,4 *
21st Century Fox 1,2 1,4 2,8 3,2 3,8
National Geographic Channel 1,2 1,1 1,1 1,2 1,4
Fox 0,8 0,9 1,2
Fox Sports 1 Eredivisie 0,6 0,5 0,6
24Kitchen 0,3 0,3 0,4 0,4
Fox Sports 2 0,1 0,1
Fox Sports 3 Eredivisie 0,1 0,1
Fox Sports 4 <0,1
Fox Sports 5 Eredivisie <0,1
Viacom International Media Networks 4,2 4,4 4,4 4,0 3,3
Comedy Central 1,2 1,4 1,7 1,7 1,5
Nickelodeon 1,8 1,8 1,6 1,2 0,9
MTV 0,7 0,7 0,9 0,7 0,6
Comedy Central Family 0,3 0,2 0,2
TeenNick 0,2 0,3 0,2 0,2 0,1
Kindernet 0,2 0,2 <0,1
TMF 0,1
The Walt Disney Company 1,8 1,9 1,6 1,2 1,0
Jetix/Disney XD 1,4 1,3 1,0 0,7 0,6
Disney Channel 0,4 0,6 0,6 0,5 0,5
Eurosport Television Eurosport 0,9 0,9 0,7 0,6 0,7
Regionale publieke omroepen Som van dertien rpo 1,7 1,7 1,7 1,5 1,4
AT5 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1
Totaal publieke omroepen 33,7 36,3 33,6 34,7 32,0
Totaal commerciële omroepen 52,5 49,6 51,6 51,0 52,8
Overige zenders 8,7 8,9 9,5 8,9 10,4
Video 0,2 0,2 0,1 <0,1 0,1
DVD 2,1 1,9 1,5 1,1 1,3
HDR 2,7 3,4 3,9 4,3 4,8
Totaal 100 100 100 100 100

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 6 jaar en ouder)
Zenders die in de loop van 2015 zijn opgenomen in de meting van Stichting KijkOnderzoek, zijn ondergebracht bij ‘Overige zenders’.
* Animal Planet wordt vanaf 2014 gerekend onder ‘Overige zenders’.

 

De grootste commerciële aanbieder op de Nederlandse televisiemarkt is al jaren het Duitse Bertelsmann. In de afgelopen drie jaar is het gezamenlijk marktaandeel van de RTL-zenders van dit bedrijf stabiel op 25 procent. De grootste zender is RTL4 met een aandeel van 15 procent. RTL5 laat in 2015 als enige RTL-zender een licht verlies zien ten opzichte van 2014.

Sanoma ziet zijn aandeel als derde grote televisie-aanbieder in Nederland in 2015 na jaren van verlies voor het eerst weer groter worden. Zo neemt het marktaandeel van SBS6 toe en ook Net5 toont een lichte groei. Daarnaast zorgt nieuwkomer SBS9 voor een aanvullend aandeel van 0,7 procent.

Bij de overige aanbieders zijn er vier zenders die een toename van het marktaandeel laten zien: National Geographic Channel, Fox, Fox Sports 1 Eredivisie en Eurosport.

 

Concentratie

Met behulp van de marktaandelen per aanbieder kan worden bepaald hoe sterk een markt geconcentreerd is. Figuur 5 toont de ontwikkeling van de aanbiedersconcentratie op de Nederlandse televisiemarkt over de afgelopen tien jaar. De regionale en overige zenders en de categorieën video, dvd en HDR zijn hierbij buiten beschouwing gelaten. Daardoor liggen de marktaandelen van de genoemde partijen iets hoger dan in tabel 1.

3.5-tv---concentratie

De aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt in C1, C2 en C3, wat staat voor respectievelijk het aandeel van de grootste, de twee grootste en de drie grootste aanbieders op de markt. De C1 wordt al sinds jaar en dag gevormd door de Nederlandse Publieke Omroep. De C2 bestaat uit het aandeel van de Nederlandse Publieke Omroep gecombineerd met dat van Bertelsmann en bij de C3 is het aandeel van Sanoma daaraan toegevoegd. In 2015 leidt dit tot een C1, C2 en C3 van respectievelijk 36, 67 en 84 procent.

Een andere maat waarin de aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt, is de HHI. Wanneer deze een waarde laat zien van 0,18 of meer, dan wordt gesproken van een sterk geconcentreerde markt. Op de Nederlandse televisiemarkt ligt de waarde in de afgelopen tien jaar tussen de 0,26 en 0,28, met in 2015 een HHI van 0,26. De televisiemarkt was en blijft een geconcentreerde markt, de aanbiedersconcentratie is in de afgelopen jaren nauwelijks veranderd.

 

Bereik

Het totale bereik van de Nederlandse televisiezenders is in 2015 74,5 procent (tabel 2). Dit betekent dat drie kwart van de Nederlandse bevolking van zes jaar en ouder dagelijks minimaal een minuut op een van de televisiezenders afstemt. Hiermee wordt de jarenlange lichte daling in het televisiekijkgedrag voortgezet.

 

Tabel 2. Gemiddeld dagbereik televisiezenders (in procenten)

Zender (gerangschikt naar bereik 2015) Bereik (in procenten) Aanbieder
2011 2012 2013 2014 2015
Nederland 1/NPO 1 51,7 51,2 47,9 48,2 45,2 Nederlandse Publieke Omroep
RTL4 42,8 41,4 39,7 39,6 38,1 Bertelsmann
SBS6 34,1 30,7 28,1 27,3 26,1 Sanoma
Nederland 2/NPO 2 31,7 30,7 28,2 27,4 25,7 Nederlandse Publieke Omroep
Nederland 3/NPO 3 32,6 31,4 30,1 26,8 24,4 Nederlandse Publieke Omroep
RTL7 23,2 21,3 19,9 18,7 17,1 Bertelsmann
RTL5 21,7 18,3 17,4 16,7 15,5 Bertelsmann
Net5 16,3 15,3 15,2 13,3 12,2 Sanoma Group
Regionale publieke omroepen 16,4 14,8 12,9 11,9 10,8 regionale publieke omroepen
Veronica 15,7 14,4 13,4 12,6 10,6 Sanoma Group
RTL8 12,1 11,7 10,6 10,3 9,4 Bertelsmann
Discovery Channel 9,8 9,4 9,5 9,0 8,2 Discovery Communications Benelux
National Geographic Channel 8,8 8,l 7,6 7,3 7,4 21st Century Fox
TLC 3,8 4,2 6,8 7,2 6,7 Discovery Communications Benelux
Fox 4,9 5,0 5,9 21st Century Fox
Comedy Central 6,1 6,2 6,7 6,4 5,4 Viacom International Media Networks
Nickelodeon 7,0 6,7 6,1 5,1 3,7 Viacom International Media Networks
MTV 6,2 5,5 5,4 4,8 3,6 Viacom International Media Networks
Eurosport 5,2 4,9 3,8 3,3 3,3 Eurosport Television
24Kitchen 2,4 2,9 2,8 3,1 21st Century Fox
Jetix/Disney XD 6,8 5,5 4,6 3,5 2,6 The Walt Disney Company
Investigation Discovery 1,7 2,3 2,0 Discovery Communications Benelux
Disney Channel 2,1 2,7 2,2 2,1 1,8 The Walt Disney Company
Fox Sports 1 Eredivisie 1,7 1,4 1,5 21st Century Fox
TeenNick 2,1 2,0 1,6 1,5 1,1 Viacom International Media Networks
Comedy Central Family 1,2 0,9 1,0 Viacom International Media Networks
AT5 1,5 1,0 1,0 1,2 0,9 AT5
RTL Lounge 0,8 0,7 Bertelsmann
RTL Crime 0,5 0,6 Bertelsmann
Fox Sports 3 Eredivisie 0,5 0,6 21st Century Fox
Fox Sports 2 0,3 0,4 21st Century Fox
Fox Sports 5 Eredivisie 0,2 21st Century Fox
Fox Sports 4 0,1 21st Century Fox
Animal Planet 4,8 2,6 2,6 * Discovery Communications Benelux
Kindernet 1,4 1,1 0,4 Viacom International Media Networks
TMF 2,2 MTV Networks
Totaal 78,8 77,9 77,5 76,9 74,5

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 6 jaar en ouder)
* Animal Planet wordt vanaf 2014 niet meer gerapporteerd.

De zender met het grootste bereik is al jaren NPO 1, voorheen Nederland 1. Iets minder dan de helft van de Nederlandse bevolking stemt dagelijks op deze zender af. RTL 4 volgt met 38 procent en NPO 2 en NPO 3 hebben elk een bereik van zo’n 25 procent. In 2011 hadden de zenders in de top-vier nog bereikcijfers van 52, 43, 34 en 33 procent.

Van zeven zenders groeit het bereik in 2015: National Geographic Channel, Fox, 24Kitchen, Fox Sports 1 Eredivisie, Fox Sports 3 Eredivisie, Fox Sports 5 Eredivisie en Comedy Central Family. De zender die het meeste aan bereik moet inleveren is NPO 1 met 3 procentpunten.

 

Regionale markten

Op landelijk niveau hebben de regionale publieke omroepen gezamenlijk een marktaandeel van 1,7 procent in 2011 en 1,4 procent in 2015. Tussen de provincies variëren de marktaandelen echter aanzienlijk (tabel 3).

De provincie waar in 2015 de meeste kijktijd aan de regionale publieke televisiezenders wordt besteed, is net als in 2014, Groningen: de inwoners in deze provincie besteden dagelijks gemiddeld 5 procent van hun kijktijd aan deze zenders. Op de tweede plaats staat Friesland. In deze provincie gaat 2,9 procent van de kijktijd naar regionale publieke televisiezenders. Toch is dit nog 2,4 procentpunten lager dan in 2013. Gelderland volgt met een aandeel van 3,4 procent, het grootste aandeel van de afgelopen jaren. De overige provincies volgen met 2,3 procent en minder.

Opmerkelijk is de ontwikkeling in de provincie Drenthe, waar het aandeel na een piek in 2012 continu is gedaald.

Tabel 3. Marktaandeel regionale publieke televisiezenders

Provincie
(gerangschikt naar marktaandeel 2015)
Marktaandelen
(in procenten)
2011 2012 2013 2014 2015
Groningen 4,6 5,6 5,0 5,2 5,0
Friesland 3,9 5,0 6,3 3,5 2,9
Gelderland 1,9 1,9 2,1 1,6 2,4
Overijssel 2,2 2,2 2,0 1,5 2,3
Drenthe 3,4 6,9 4,5 3,7 2,2
Limburg 2,2 2,0 1,8 2,0 2,2
Noord-Brabant 1,5 1,2 1,3 1,3 1,3
Zeeland 2,5 2,7 2,4 1,6 1,2
Utrecht 1,0 1,2 0,9 0,8 0,9
Zuid-Holland (Rijnmond) 1,3 1,1 1,0 0,9 0,8
Zuid-Holland (West) 1,3 1,1 1,1 0,8 0,7
Noord-Holland 1,0 0,7 0,8 0,7 0,6
Flevoland 1,2 1,1 1,0 0,7 0,5

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 13 jaar en ouder)

De marktaandelen in tabel 3 zijn de aandelen van alle regionale publieke omroepen die in een bepaalde provincie worden bekeken. Tabel 4 laat voor 2015 een onderverdeling van de totale kijktijd per provincie zien.

Tabel 4. Marktaandelen televisiemarkt per provincie in 2015

Marktaandelen (in procenten)
Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Utrecht Noord-Holland Zuid-Holland (West) Zuid-Holland (Rijnmond) Zeeland Noord-Brabant Limburg Flevoland
Eigen regionale publieke zender 4,2 1,5 1,6 1,8 1,9 0,7 0,4 0,5 0,5 1,1 1,0 1,9 0,4
Andere regionale publieke zenders 0,8 1,4 0,6 0,5 0,5 0,2 0,2 0,2 0,3 0,1 0,3 0,3 0,1
Landelijke publieke zenders 24,2 28,7 36,7 32,1 34,8 27,9 31,4 31,8 34,5 27,7 31,3 30,4 28,1
Landelijke commerciële zenders 53,4 54,0 50,4 52,4 51,2 46,7 49,5 52,4 50,0 55,0 52,8 54,4 52,9
Overige 17,4 14,4 10,7 13,2 11,6 24,5 18,5 15,1 14,7 16,1 14,6 13,0 18,5
Totaal 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 13 jaar en ouder)

Groningen is de provincie waar de eigen regionale publieke omroep het hoogste marktaandeel ten opzichte van de andere provincies heeft: 4,2 procent van de totale kijktijd gaat naar TV Noord. De regionale publieke zenders van Gelderland en Limburg volgen met 1,9 procent. Friesland is de provincie met het hoogste aandeel andere regionale publieke zenders.

De landelijke publieke zenders zijn met aandelen van respectievelijk 37, 35 en 35 procent het populairst in Drenthe, Gelderland en Zuid Holland (Rijnmond). Overijssel en Zuid-Holland (West) volgen met 32 procent. In veel provincies nemen de landelijke commerciële zenders minstens de helft van de dagelijkse kijktijd in beslag. In Utrecht ligt dit aandeel met 47 procent net iets lager.

Onder ‘overige’ vallen onder meer lokale, digitale, buitenlandse en regionale commerciële zenders. Met name in de provincies Utrecht, Flevoland en Noord Holland is deze categorie sterk vertegenwoordigd. De Amsterdamse stadszender AT5 is opgenomen in het aandeel ‘overige’ van 18,5 procent voor Noord-Holland.

 

Deel deze pagina