Televisie in 2014

Nederlanders van zes jaar en ouder kijken in 2014 gemiddeld 200 minuten per dag televisie. De Nederlandse Publieke Omroep, Bertelsmann en Sanoma Group zijn de grootste aanbieders: 84 procent van de landelijke televisiemarkt wordt door hen verzorgd. Vijf zenders weten dagelijks meer dan een kwart van de Nederlanders te bereiken: NPO 1, RTL4, NPO 2, SBS6 en NPO 3. In de provincies Groningen, Drenthe en Friesland wordt ten opzichte van de andere provincies het meest afgestemd op de regionale omroepen. In Friesland hebben kijkers naast de eigen regionale omroep relatief veel interesse voor de regionale omroepen van omringende provincies.

 

Kijktijd

In 2014 kijken Nederlanders van zes jaar en ouder gemiddeld 200 minuten per dag naar de televisie. Dat is vijf minuten meer dan in 2013 en zestien minuten meer dan in 2008-2009. Hieruit valt op te maken dat de interesse voor het lineaire aanbod nog niet sterk te lijden heeft onder het gebruik van video-on-demanddiensten (VOD). Bij een vergelijking over de afgelopen tien jaar moet worden verdisconteerd dat Stichting KijkOnderzoek vanaf 2008 in haar berekening ook ‘uitgesteld kijken’ meeneemt, het binnen zeven dagen na uitzending bekijken van een programma.

3.4-overzicht-kijktijd

In tabel 1 is de kijktijd omgezet in marktaandelen. De verdeling van de kijktijd over de verschillende zenders laat zien dat 35 procent wordt besteed aan de landelijke en regionale publieke zenders. Dat is meer dan in 2013, maar niettemin 2 procentpunt lager dan in 2012. De landelijke commerciële zenders hebben in 2014 een marktaandeel van 51 procent. De overige kijktijd gaat naar video, dvd en HDR en de categorie ‘overige zenders’, met daarin onder meer niet-landelijke commerciële zenders, themakanalen, buitenlandse en lokale zenders. Het aandeel van deze categorie schommelt in de loop der jaren rond 9 procent.

Het gezamenlijke aandeel van de drie landelijke zenders van de Nederlandse Publieke Omroep ligt in 2014 op 33,2 procent. De grootste zender is NPO 1 met een aandeel van 21,7 procent. Op afstand volgen NPO 2 en NPO 3 met respectievelijk 6,3 en 5,2 procent. De golvende beweging die het aandeel van NPO 1 (tot voorjaar 2013 nog onder de noemer Nederland 1) door de jaren laat zien, wordt voornamelijk bepaald door de aandacht voor grote sportevenementen in de ‘even’ jaren op die zender.

Tabel 1: Nederlandse televisiemarkt

Aanbieder (gerangschikt naar marktaandeel 2014) Zender Marktaandelen (in procenten)
2010 2011 2012 2013 2014
Nederlandse Publieke Omroep 34,8 32,0 34,6 31,9 33,2
Nederland 1/NPO 1 21,5 19,1 21,4 18,9 21,7
Nederland 2/NPO 2 6,8 6,5 6,8 6,4 6,3
Nederland 3/NPO 3 6,5 6,4 6,4 6,6 5,2
Bertelsmann 24,7 26,2 24,4 24,6 24,1
RTL4 14,4 15,5 14,8 14,9 14,6
RTL5 4,0 4,1 3,2 3,2 3,1
RTL7 4,6 4,8 4,7 4,7 4,3
RTL8 1,7 1,8 1,7 1,8 1,9
RTL Crime 0,1
RTL Lounge 0,1
Sanoma Group 15,8 14,0 14,0 13,5
SBS6 10,0 9,1 7,8 7,3 7,2
Net5 3,5 3,3 3,2 3,6 3,2
Veronica 3,1 3,4 3,0 3,1 3,1
Discovery Communications Benelux 2,5 2,3 2,5 4,4 4,3
Discovery Channel 1,5 1,5 1,6 1,9 1,9
TLC 0,2 0,5 1,5 1,7
Investigation Discovery 0,6 0,7
Animal Planet 1,0 0,6 0,4 0,4 *
Viacom International Media Networks 4,1 4,2 4,4 4,4 4,0
Comedy Central 1,0 1,2 1,4 1,7 1,7
Nickelodeon 1,8 1,8 1,8 1,6 1,2
MTV 0,8 0,7 0,7 0,9 0,7
Comedy Central Family 0,3 0,2
TeenNick 0,2 0,3 0,2 0,2
Kindernet 0,2 0,2 <0,1
TMF 0,5 0,1
News Corp. 1,1 1,2 1,4 2,8 3,2
National Geographic Channel 1,1 1,2 1,1 1,1 1,2
Fox 0,8 0,9
Fox Sports 1 Eredivisie 0,6 0,5
24Kitchen 0,3 0,3 0,4
Fox Sports 2 0,1
Fox Sports 3 Eredivisie 0,1
Fox Sports 4 <0,1
Fox Sports 5 Eredivisie <0,1
The Walt Disney Company 2,1 1,8 1,9 1,6 1,2
Jetix/Disney XD 1,6 1,4 1,3 1,0 0,7
Disney Channel 0,5 0,4 0,6 0,6 0,5
Eurosport Television Eurosport 0,8 0,9 0,9 0,7 0,6
Regionale publieke omroepen Som van dertien rpo 1,7 1,7 1,7 1,7 1,5
AT5 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1
Totaal publieke omroepen 36,5 33,7 36,3 33,6 34,7
Totaal commerciële omroepen 51,9 52,5 49,6 51,6 51
Overige zenders 7,2 8,7 8,9 9,5 8,9
Video 0,3 0,2 0,2 0,1 <0,1
DVD 2,0 2,1 1,9 1,5 1,1
HDR 2,1 2,7 3,4 3,9 4,3
Totaal 100 100 100 100 100

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 6 jaar en ouder)
Cursieve aandelen zijn in dat jaar in eigendom van een andere aanbieder
* Animal Planet wordt vanaf 2014 gerekend onder ‘Overige zenders’.

De grootste commerciële aanbieder op de Nederlandse televisiemarkt is al jaren het Duitse Bertelsmann. In de afgelopen drie jaar is het gezamenlijk marktaandeel van de RTL-zenders stabiel op 24 procent. De grootste zender is RTL4 met een aandeel van 14,6 procent. In 2014 worden twee nieuwe zenders meegenomen in het kijkonderzoek: RTL Crime en RTL Lounge. Beide hebben een aandeel van 0,1 procent.

Sanoma is sinds de aankoop van de SBS-zenders de derde grote televisie-aanbieder in Nederland. Ten opzichte van voorgaande jaren is het marktaandeel wel kleiner geworden: van 15,8 procent in 2011 tot 13,5 procent in 2014. Dit verlies wordt met name door SBS6 veroorzaakt. Net5 en Veronica blijven redelijk stabiel met aandelen van 3 procent.

De zenders Fox Sports 2, Fox Sports 3, Eredivisie Fox Sports 4 en Fox Sports 5 Eredivisie zijn in 2014 toegevoegd aan het kijkonderzoek. Daarmee komt het totale aanbod van News Corp. op 3,2 procent, mede dankzij National Geographic Channel en 24Kitchen.

 

Concentratie

Met behulp van de marktaandelen per aanbieder kan worden bepaald hoe sterk een markt geconcentreerd is. Figuur 5 toont de ontwikkeling van de aanbiedersconcentratie op de Nederlandse televisiemarkt over de afgelopen tien jaar. De regionale en overige zenders en de categorieën video, dvd en HDR zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.

3.5-tv---concentratie

De aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt in C1, C2 en C3, wat staat voor respectievelijk het aandeel van de grootste, de twee grootste en de drie grootste aanbieders op de markt. De C1 wordt al sinds jaar en dag gevormd door de Nederlandse Publieke Omroep. De C2 bestaat uit het aandeel van de Nederlandse Publieke Omroep gecombineerd met dat van Bertelsmann en bij de C3 is het aandeel van Sanoma daaraan toegevoegd. In 2014 leidt dit tot een C1, C2 en C3 van respectievelijk 39, 68 en 84 procent.

Een andere maat waarin de aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt, is de HHI. Wanneer deze een waarde laat zien van 0,18 of meer, dan wordt gesproken van een sterk geconcentreerde markt. Op de Nederlandse televisiemarkt ligt de waarde in de afgelopen tien jaar tussen de 0,26 en 0,28.

 

Bereik

Het totale bereik van de Nederlandse televisiezenders is in 2014 76,9 procent (tabel 2). Hiermee wordt de daling, waar sinds 2010 sprake van is, voortgezet. Dit betekent dat meer dan drie kwart van de Nederlandse bevolking van zes jaar en ouder dagelijks minimaal een minuut op een van de televisiezenders afstemt.

Tabel 2: Gemiddeld dagbereik televisiezenders (in procenten)

Zender (gerangschikt naar bereik 2014) Bereik (in procenten) Aanbieder
2010 2011 2012 2013 2014
Nederland 1/NPO 1 54,8 51,7 51,2 47,9 48,2 Nederlandse Publieke Omroep
RTL4 43,0 42,8 41,4 39,7 39,6 Bertelsmann
Nederland 2/NPO 2 34,3 31,7 30,7 28,2 27,4 Nederlandse Publieke Omroep
SBS6 37,0 34,1 30,7 28,1 27,3 Sanoma
Nederland 3/NPO 3 34,8 32,6 31,4 30,1 26,8 Nederlandse Publieke Omroep
RTL7 24,8 23,2 21,3 19,9 18,7 Bertelsmann
RTL5 22,8 21,7 18,3 17,4 16,7 Bertelsmann
Net5 17,6 16,3 15,3 15,2 13,3 Sanoma Group
Veronica 16,3 15,7 14,4 13,4 12,6 Sanoma Group
Regionale publieke omroepen 17,3 16,4 14,8 12,9 11,9 regionale publieke omroepen
RTL8 12,2 12,1 11,7 10,6 10,3 Bertelsmann
Discovery Channel 10,2 9,8 9,4 9,5 9,0 Discovery Communications Benelux
National Geographic Channel 8,5 8,8 8,l 7,6 7,3 News Corp.
TLC 3,8 4,2 6,8 7,2 Discovery Communications Benelux
Comedy Central 5,4 6,1 6,2 6,7 6,4 Viacom International Media Networks
Nickelodeon 7,6 7,0 6,7 6,1 5,1 Viacom International Media Networks
Fox 4,9 5,0 News Corp.
MTV 7,2 6,2 5,5 5,4 4,8 Viacom International Media Networks
Jetix/Disney XD 7,8 6,8 5,5 4,6 3,5 The Walt Disney Company
Eurosport 5,5 5,2 4,9 3,8 3,3 Eurosport Television
24Kitchen 2,4 2,9 2,8 News Corp.
Investigation Discovery 1,7 2,3 Discovery Communications Benelux
Disney Channel 2,1 2,1 2,7 2,2 2,1 The Walt Disney Company
TeenNick 2,1 2,0 1,6 1,5 Viacom International Media Networks
Fox Sports 1 Eredivisie 1,7 1,4 News Corp.
AT5 1,7 1,5 1,0 1,0 1,2 AT5
Comedy Central Family 1,2 0,9 Viacom International Media Networks
RTL Lounge 0,8 Bertelsmann
RTL Crime 0,5 Bertelsmann
Fox Sports 3 Eredivisie 0,5 News Corp.
Fox Sports 2 0,3 News Corp.
Fox Sports 5 Eredivisie 0,2 News Corp.
Fox Sports 4 0,1 News Corp.
Animal Planet 7,3 4,8 2,6 2,6 * Discovery Communications Benelux
Kindernet 1,4 1,1 0,4 Viacom International Media Networks
TMF 5,7 2,2 MTV Networks
Totaal 78,9 78,8 77,9 77,5 76,9

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 6 jaar en ouder)
* Animal Planet wordt vanaf 2014 niet meer gerapporteerd.

De zender met het grootste bereik is al jaren NPO 1, voorheen Nederland 1. Nagenoeg de helft van de Nederlandse bevolking stemt dagelijks op deze zender af. RTL 4 volgt met 40 procent en NPO 2 en NPO 3 hebben elk een bereik van zo’n 27 procent. In 2010 hadden de zenders in de top-vier nog bereikcijfers van 55, 43, 37 en 35 procent.

Van slechts drie zenders groeit het bereik in 2014: NPO 1, TLC en Fox. De zender die het meeste aan bereik moet inleveren, is NPO 3: 3,3 procentpunt.

De in 2014 nieuw opgenomen zenders van News Corp. starten alle met een bereik van minder dan een procent.

 

Regionale markten

Op landelijk niveau hebben de regionale publieke omroepen gezamenlijk al jaren een laag marktaandeel. Van 2,3 procent in 2003 is dat gedaald naar 1,7 procent in 2010 en 1,5 procent in 2014. Tussen de provincies variëren de marktaandelen echter aanzienlijk, daar zijn diverse verschuivingen te zien (tabel 3).

De provincie waar in 2014 de meeste kijktijd aan de regionale publieke televisiezenders wordt besteed, is Groningen: de inwoners in deze provincie besteden dagelijks gemiddeld 5,2 procent van hun kijktijd aan deze zenders. Vergeleken met 2010 is dit een toename van 1,4 procentpunt. Op de tweede plaats staat Drenthe. In deze provincie gaat 3,7 procent van de kijktijd naar regionale publieke televisiezenders, bijna een procentpunt meer dan vijf jaar eerder. Friesland volgt met een aandeel van 3,5 procent, terwijl deze provincie in 2013 nog een aandeel van 6,3 procent had. De overige provincies volgen met 2 procent en minder.

Tabel 3: Marktaandeel regionale publieke televisiezenders

Provincie (gerangschikt naar marktaandeel 2014) Marktaandelen (in procenten)
2010 2011 2012 2013 2014
Groningen 3,8 4,6 5,6 5 5,2
Drenthe 2,8 3,4 6,9 4,5 3,7
Friesland 3,4 3,9 5 6,3 3,5
Limburg 2,2 2,2 2 1,8 2
Zeeland 2,1 2,5 2,7 2,4 1,6
Gelderland 2,4 1,9 1,9 2,1 1,6
Overijssel 2 2,2 2,2 2 1,5
Noord-Brabant 1,7 1,5 1,2 1,3 1,3
Zuid-Holland (Rijnmond) 1,2 1,3 1,1 1 0,9
Zuid-Holland (west) 1,1 1,3 1,1 1,1 0,8
Utrecht 1 1 1,2 0,9 0,8
Flevoland 1,1 1,2 1,1 1 0,7
Noord-Holland 1,3 1 0,7 0,8 0,7

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 13 jaar en ouder)

De marktaandelen in tabel 4 zijn de gezamenlijke aandelen van alle regionale publieke omroepen die in een bepaalde provincie worden bekeken. Tabel 4 laat voor 2014 een onderverdeling per provincie zien.

Tabel 4: Marktaandelen televisiemarkt per provincie in 2014 (in procenten)

Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Utrecht Noord-Holland Zuid-Holland (west) Zuid-Holland (Rijnmond) Zeeland Noord-Brabant Limburg Flevoland
Grootste regionale publieke zender 4,8 1,9 3,1 1,1 1,2 0,5 0,4 0,7 0,7 1,5 1,0 1,7 0,6
Andere regionale publieke zenders 0,4 1,6 0,6 0,4 0,4 0,3 0,3 0,1 0,2 0,1 0,3 0,3 0,1
Landelijke publieke zenders 30,6 30,2 38,9 37,8 35,7 32,5 32,9 35,8 29,7 32,7 32,1 29,2 31,8
Landelijke commerciële zenders 47,9 52,0 43,1 46,9 48,0 45,9 49,2 46,3 51,4 49,9 52,3 49,7 49,9
Overige 16,3 14,3 14,3 13,8 14,7 21,1 17,5 17,1 18,0 15,8 14,3 19,1 17,6
Totaal 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

Bron data: Stichting KijkOnderzoek (tijdvak 24 uur / 13 jaar en ouder)

Groningen is de provincie waar de eigen regionale publieke omroep het hoogste marktaandeel ten opzichte van de andere provincies heeft: 4,8 procent van de totale kijktijd gaat naar TV Noord. In Drenthe kijkt in 2014 3,1 procent naar TV Drenthe en daarnaast nog 0,6 procent naar regionale publieke zenders van andere provincies.

De landelijke publieke zenders zijn met aandelen van respectievelijk 39 en 38 procent het populairst in Drenthe en Overijssel. Zuid-Holland (West) en Gelderland volgen met 36 procent. In veel provincies nemen de landelijke commerciële zenders de helft van de dagelijkse kijktijd in beslag. In Drenthe ligt dit aandeel met 43 procent net iets lager.

Onder ‘overige’ vallen onder meer lokale, digitale, buitenlandse en regionale commerciële zenders. Met name in de provincies Utrecht en Limburg is deze categorie sterk vertegenwoordigd. De Amsterdamse stadszender AT5 is opgenomen in het aandeel van 17,5 procent voor Noord-Holland.

Deel deze pagina