Televisie in 2013

Nederlanders van zes jaar en ouder kijken in 2013 gemiddeld 195 minuten per dag televisie. De Nederlandse Publieke Omroep, Bertelsmann en Sanoma Group zijn de grootste aanbieders: bijna 90 procent van de landelijke televisiemarkt wordt door hen verzorgd. De zenders Nederland 1, RTL4 en Nederland 3 hebben een bereik van meer dan 30 procent. In de provincies Groningen, Friesland en Drenthe wordt ten opzichte van de andere provincies het meest afgestemd op de regionale omroepen. In Friesland hebben kijkers naast de eigen regionale omroep relatief veel interesse voor de regionale omroepen van omringende provincies.

Kijktijd

Met gemiddeld 195 minuten per dag kijken Nederlanders van zes jaar en ouder in 2013 net iets minder lang tv dan in 2012. Vergeleken met voorgaande jaren echter is er nog steeds sprake van een hoge kijktijd. Alleen in 2006 was de kijktijd hoger, met gemiddeld 197 minuten per dag. Bij een vergelijking over de afgelopen tien jaar moet worden verdisconteerd dat Stichting KijkOnderzoek vanaf 2008 in haar berekening ook ‘uitgesteld kijken’ meeneemt, het binnen zeven dagen na uitzending bekijken van een programma.

3.4-overzicht-kijktijd

Kijktijd kan worden omgezet in marktaandelen. De verdeling van de kijktijd over de verschillende zenders laat zien dat ruim 33 procent besteed wordt aan het kijken naar de landelijke en regionale publieke zenders. Dat is 3 procentpunten lager dan in 2012. Deels komt dit verschil ten goede aan de landelijke commerciële zenders, die een aandeel van ruim 51 procent hebben. Het overige deel bestaat uit het kijken naar video, dvd en HD en de categorie ‘overige’, met daarin onder meer niet-landelijke commerciële zenders, themakanalen, buitenlandse en lokale zenders. Het aandeel van deze categorie wordt in de loop der jaren steeds groter.

Tabel-3.11

De populariteit van grote sportevenementen in de ‘even’ jaren, zoals de Olympische Spelen en het WK en EK voetbal, komt tot uiting in het fluctuerende marktaandeel van de landelijke publieke zenders. Lag dit aandeel in 2012 nog op 34,6 procent, in 2013 is dit afgenomen naar 31,9. Van de drie landelijke publieke zenders wordt het meest naar Nederland 1 gekeken: gemiddeld wordt er dagelijks 18,9 procent van de kijktijd aan deze zender besteed. Nederland 2 en 3 volgen op afstand met ruim 6 procent. Het aandeel van de regionale publieke zenders blijft ook in 2013 stabiel op 1,7 procent.

Met een kwart van de gemiddelde kijktijd is Bertelsmann al jaren de grootste commerciële aanbieder op de Nederlandse televisiemarkt. Toch is het aandeel sinds 2011 enigszins gedaald, van 26,2 naar 24,6 procent in 2013. Van de vier zenders die het Duitse concern in Nederland verzorgt, wordt het meest op RTL4 afgestemd. Het marktaandeel van deze zender schommelt de laatste vijf jaar tussen 13,6 procent in 2009 en 15,5 procent in 2011. De overige RTLzenders laten ten opzichte van 2012 een minimaal verschil zien: alleen RTL8 kent een lichte stijging. Het verlies in kijktijd bij RTL5 in de laatste jaren wordt ook in 2013 niet hersteld.

Met de aankoop van de SBS-zenders in 2011 heeft Sanoma een belangrijke positie in het Nederlandse televisielandschap verworven. Het marktaandeel zoals dat in 2011 was, is in 2012 met 2 procentpunten gedaald naar 14,0 procent. Dit aandeel blijft stabiel in 2013. Het verlies wordt veroorzaakt door de grootste zender, SBS6, die de kijktijd in vijf jaar tijd zag dalen van 10,9 naar 7,3 procent. Veronica en Net5 hebben beide een licht fluctuerend aandeel van respectievelijk 3,1 en 3,6 procent in 2013.

In 2013 zijn vier nieuwe zenders opgenomen in het overzicht: Comedy Central Family, Investigation Discovery, Fox en Fox Sports 1 Eredivisie. De zenders beginnen alle drie met een marktaandeel van minder dan een procent. Nieuwkomer in 2012 24Kitchen heeft het aandeel van 0,3 procent aangehouden. Van de overige zenders maakt TLC de grootste groei mee: van 0,5 procent in 2012 naar 1,5 procent in 2013.

Concentratie

Onderstaande figuur toont de ontwikkeling van de aanbiedersconcentratie op de Nederlandse televisiemarkt over de afgelopen tien jaar. De regionale en overige zenders en de categorieën video, dvd en HD zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.

3.5-tv---concentratie

Aanbiedersconcentratie kan uitgedrukt worden in C1, C2 en C3, wat staat voor respectievelijk het aandeel van de grootste, de twee grootste en de drie grootste aanbieders op de markt. De C1 is de gehele periode weggelegd voor de Nederlandse Publieke Omroep, met een redelijk stabiel aandeel van zo’n 40 procent. Bij de C2 is het aandeel van Bertelsmann opgenomen en de C3 bestaat uit de Nederlandse Publieke Omroep, Bertelsmann en Sanoma (tot 2011 SBS Broadcasting). De tijdelijke daling die in 2007 zichtbaar is, wordt veroorzaakt door de komst van Talpa Media. In 2013 zorgen de drie aanbieders samen voor een aandeel van 87 procent.

De HHI-waarde van de televisiemarkt, die eveneens aangeeft in hoeverre sprake is van aanbiedersconcentratie, ligt in de afgelopen tien jaar tussen de 0,26 en 0,29.

Bereik

Het totale bereik van de televisiezenders in Nederland was in 2013 77,5 procent. Hiermee wordt de daling, waar sinds 2011 sprake van is, voortgezet. Dit betekent dat ruim driekwart van de Nederlandse bevolking van zes jaar en ouder minimaal een minuut dagelijks op een van de televisiezenders afstemt.

Tabel-3.12

Net als in 2012 neemt ook in 2013 het bereik van nagenoeg alle zenders af. Ondanks het relatief grote verlies van meer dan 3 procentpunten blijft Nederland 1 de zender met het grootste bereik. Bijna de helft van de bevolking van zes jaar en ouder kijkt dagelijks minimaal een minuut naar deze zender. RTL4 en Nederland 3 bereiken eveneens meer dan 30 procent van de kijkers. Nederland 2 en SBS6 hoorden tot vorig jaar ook in dit rijtje thuis, maar zijn in 2013 tot 28 procent gedaald.

De zender die in 2013 de grootste vergroting van het bereik realiseert, is TLC: van 4,2 procent in 2012 naar 6,8 procent in 2013. Andere stijgers dat jaar zijn Discovery Channel, Comedy Central en 24Kitchen.

De marktaandelen van de nieuw gemeten zenders liggen allemaal onder het procent. De bereikcijfers lopen echter meer uiteen: Comedy Central Family heeft het laagste bereik met 1,2 procent. Fox daarentegen start met een bereik van 4,9 procent. Daarmee laat de zender van News Corp. elf zenders achter zich.

Regionale markten

Op landelijk niveau hebben de regionale publieke omroepen gezamenlijk al jaren een stabiel marktaandeel van 1,7 procent. Op provincieniveau zijn echter wel degelijk verschuivingen te zien. Zo zijn er vijf provincies die de afgelopen vijf jaar de top-drie vormen, bestaande uit Friesland, Groningen, Drenthe, Zeeland en Gelderland.

Tabel-3.13

In 2013 besteden de inwoners van Friesland dagelijks gemiddeld 6,3 procent van hun kijktijd aan regionale publieke omroepen. Dit is een toename van 1,3 procentpunt ten opzichte van 2012 en een toename van 3 procentpunten ten opzichte van 2009 en 2010. In Groningen ligt dit percentage op 5,0 procent. Drenthe, de provincie waar in 2012 de regionale publieke televisiezenders nog het grootste aandeel hadden ten opzichte van de andere provincies, verliest in 2013 2,5 procentpunten en komt op 4,5. De overige provincies volgen op afstand met marktaandelen tussen de 0,8 en 2,4 procent.

Door de jaren heen zien in de meeste provincies de regionale publieke omroepen hun marktaandeel slinken. Utrecht en Noord-Holland hebben in 2013 het kleinste marktaandeel: gemiddeld kijkt dagelijks minder dan een procent van de inwoners naar hun regionale publieke televisiezender.

De marktaandelen in bovenstaande tabel zijn de gezamenlijke aandelen van alle regionale publieke omroepen die in een bepaalde provincie worden bekeken. Onderstaande tabel laat voor 2013 een onderverdeling per provincie zien.

Tabel-3.14

Friesland is de provincie waar het meest naar de regionale publieke televisiezenders wordt gekeken. Toch heeft in Groningen de eigen regionale publieke omroep het hoogste marktaandeel ten opzichte van de andere provincies: 4,6 procent van de totale kijktijd wordt besteed aan TV Noord. In Friesland kijkt in 2013 3,2 procent naar Omrop Fryslân en daarnaast nog 3,1 procent naar regionale publieke zenders van andere provincies.

De landelijke publieke zenders zijn met aandelen van respectievelijk 36,5 en 35,0 het meest populair in Overijssel en Gelderland. Zeeland volgt met 34,8 procent. In de meeste provincies nemen de landelijke commerciële zenders meer dan de helft van de dagelijkse kijktijd in beslag. In Overijssel, Gelderland, Zuid-Holland (west) en Limburg ligt dit aandeel net iets lager.

Onder ‘overige’ vallen onder meer lokale, digitale, buitenlandse en regionale commerciële zenders. Met name in de provincies Groningen, Utrecht, Zuid-Holland (Rijnmond) en Limburg is deze categorie sterk vertegenwoordigd. De Amsterdamse lokale stadszender AT5 is opgenomen in het aandeel van 13,0 procent voor Noord-Holland.

Deel deze pagina