Televisie in 2012

In 2012 wordt gemiddeld 196 minuten per dag televisie gekeken. De grootste aanbieders op de televisiemarkt zijn al jaren de Nederlandse Publieke Omroep, Bertelsmann en, vanaf de overname van SBS Nederland in 2011, Sanoma Group. Samen hebben deze drie aanbieders op de landelijke televisiemarkt een aandeel van nagenoeg 90 procent. Op zenderniveau laten Nederland 1, RTL4 en Nederland 3 het grootste bereik zien: dagelijks gemiddeld meer dan 31 procent. De regionale omroepen zijn het populairst in de noordelijke provincies, maar ook daar blijft het aandeel beperkt tot 3 tot 5 procent.

 

Kijktijd

De populariteit van televisie kan uitgedrukt worden in de dagelijkse kijktijd. Als gekeken wordt naar de breedst mogelijke groep van kijkers van 6 jaar en ouder, neemt het aantal kijkminuten per dag al jaren toe: van 184 minuten in 2008 en 2009 tot 196 minuten in 2012. Alleen in 2006 was de kijktijd hoger, met gemiddeld 197 minuten per dag. Bij een vergelijking over de afgelopen tien jaar moet worden verdisconteerd dat Stichting KijkOnderzoek vanaf 2008 in haar berekening ook ‘uitgesteld kijken’ meeneemt. Hieronder valt het binnen zeven dagen na uitzending bekijken van een programma met bijvoorbeeld een hd- of videorecorder.

tv overzicht-kijktijd

Ten opzichte van 2011 neemt het aandeel van de publieke omroepen in 2012 met bijna 3 procentpunten toe. Daarmee komt het totale marktaandeel van de regionale en landelijke publieke zenders uit op 36 procent. Van de totale kijktijd is in 2012 50 procent besteed aan de commerciële omroepen. Het overige deel bestaat uit het kijken naar video, dvd en hd en de categorie ‘overige’, met daarin onder meer niet-landelijke commerciële zenders, themakanalen, buitenlandse zenders en lokale zenders. Het aandeel van deze categorie wordt in de loop der jaren steeds groter.

Het aandeel van de drie landelijke publieke zenders fluctueert door de jaren heen. De voornaamste verklaring hiervoor vormen de populaire uitzendingen gewijd aan grote sportevenementen tijdens de ‘even’ jaren, zoals 2008, 2010 en nu ook in 2012. In die jaren is het aandeel steeds rond de 35 procent. De best bekeken zender is al jaren Nederland 1: dagelijks is een gemiddelde Nederlander 21 procent van zijn kijktijd kwijt aan deze zender. Nederland 2 en 3 ontlopen elkaar weinig. De regionale publieke omroepen zitten al jaren stabiel op een marktaandeel van 1,7 procent.

Nederlandse-televisiemarkt

Bertelsmann is al jaren de grootste commerciële aanbieder. Ten opzichte van 2011 is er in 2012 sprake van een lichte teruggang in marktaandeel, maar vergeleken met eerdere jaren is het aandeel van 24 procent redelijk constant te noemen. De grootste zender van het Duitse concern is RTL4 met een kleine 15 procent van de totale kijktijd. De groei in 2011 is daarmee nagenoeg teniet gegaan. Bij de overige zenders is eveneens sprake van een teruggang in marktaandeel. Door de jaren heen is het vooral RTL5 dat kijkers verliest.

Sinds 2011 heeft Sanoma door de aankoop van de SBS-zenders een positie op de televisiemarkt verworven. In 2011 lag het kijktijdaandeel nog op 15,9 procent. In 2012 is 14,0 procent van de kijktijd aan deze zenders besteed. De verminderde animo voor de drie zenders is echter niet iets van het laatste jaar. SBS6 heeft in vijf jaar tijd 3 procentpunten verloren, meer dan een kwart van het aandeel in 2008. Bij Net 5 en Veronica gaat het om een verlies van respectievelijk 1,7 en 0,5 procentpunten.

Bij de overige zenders blijven de verschillen ten opzichte van 2011 beperkt tot enkele tienden procentpunten. Eind 2011 is 24Kitchen, in handen van News Corp., een nieuwkomer op de Nederlandse televisiemarkt. In 2012 heeft deze nichezender een marktaandeel van 0,3 procentpunt. De in 2011 nieuw gelanceerde zenders Kindernet, TeenNick en TLC hebben allen met een vergroting van het aandeel te maken.

 

Concentratie

Op basis van de marktaandelen kan een uitspraak worden gedaan over de mate van aanbiedersconcentratie op de landelijke televisiemarkt. In onderstaande figuur is weergegeven hoe deze er door de jaren heen uit ziet. De regionale zenders en de categorieën overig en hd, dvd en video zijn buiten beschouwing gelaten.

tv---concentratie

Sinds jaar en dag is de Nederlandse Publieke Omroep de grootste Nederlandse omroep. Het aandeel van deze aanbieder komt tot uiting in de C1. De waarde schommelt de afgelopen tien jaar rond de 40 procent. In 2007 is een tijdelijke daling te zien door de toetreding van Talpa Media tot de markt. De C2 bestaat uit de aandelen van de NPO en Bertelsmann. De C3 omvat daarnaast tevens het marktaandeel van Sanoma, tot 2011 SBS Broadcasting. De drie grootste Nederlandse aanbieders beheersen dagelijks gezamenlijk rond de 90 procent van de landelijke televisiemarkt.

De aanbiedersconcentratie is ook uit te drukken in de Herfindahl Hirschman Index, HHI. Bij een waarde van 0,18 of hoger wordt er ook wel gesproken van een sterk geconcentreerde markt. In dat geval verzorgen relatief weinig aanbieders een relatief groot deel van de markt. Zoals de C3 al deed vermoeden, geeft de HHI aan dat de landelijke televisiemarkt in hoge mate geconcentreerd is: in de afgelopen tien jaar schommelt de index tussen 0,26 en 0,30.

 

Bereik

Bij het vaststellen van marktaandelen wordt gekeken naar de gemiddelde tijd die personen van zes jaar en ouder binnen 24 uur aan een bepaalde zender hebben besteed. Daarmee wordt echter niet inzichtelijk hoe vaak de verschillende zenders op een dag worden bekeken. Het gemiddelde dagbereik per zender geeft hier meer inzicht in. De cijfers geven het aandeel van de totale bevolking van zes jaar en ouder weer dat dagelijks minimaal 60 aaneengesloten seconden op een bepaalde zender afstemt. Hierbij betekent een hoog percentage dat veel mensen op de zender afstemmen, ongeacht hoelang zij blijven kijken. In 2012 was het totale bereik van de televisiezenders 77,9 procent, een lichte afname ten opzichte van 2011.

Gemiddeld-dagbereik-televisiezenders

Ook al is de dagelijkse kijktijd in 2012 toegenomen ten opzichte van 2011, het bereik van nagenoeg alle zenders neemt af. Dat betekent dat de kijker langer op een bepaalde zender blijft afgestemd of naar zenders kijkt die niet in het overzicht zijn opgenomen. Er is één zender waar op een gemiddelde dag meer dan de helft van de bevolking naar kijkt: Nederland 1. RTL4 staat op de tweede plaats. In 2011 was de derde plek nog weggelegd voor SBS6. Deze zender heeft inmiddels plaats moeten maken voor Nederland 3. SBS6 neemt nu de vierde plaats in en Nederland 2 sluit het rijtje zenders met een bereik van minimaal 30 procent af.

Nieuwkomer 24Kitchen heeft in 2012 een bereik van 2,4 procent. De enige zenders die daarnaast met een toenemend bereik te maken hebben, zijn Comedy Central, TLC en Disney Channel. De groei van deze zenders blijft beperkt tot maximaal 0,6 procentpunt.

 

Regionale markten

Zoals vermeld kennen de regionale publieke omroepen een stabiel gezamenlijk marktaandeel van 1,7 procent. Op provincieniveau zijn echter wel degelijk verschuivingen te zien. De spreiding tussen de provincies lag in 2008 tussen 1,0 en 3,1 procent. In 2012 ligt dit tussen 0,7 en 6,9 procent.

Gemiddeld besteden inwoners van Drenthe dagelijks 6,9 procent van hun kijktijd aan het kijken naar de regionale publieke omroep, een verdubbeling van 2011. Daarmee kent deze provincie in 2012 een hoger percentage dan Groningen, die de jaren ervoor het grootste aandeel had. Friesland volgt op de derde plaats met een aandeel van 5,0 procent. Bij de overige provincies komt het marktaandeel in 2012 niet boven de 2,7 procent, met 0,7 procent voor Noord-Holland als laagste.

Marktaandeel-regionale-publieke-televisiezenders

Ten opzichte van 2008 ziet de top-drie het marktaandeel stijgen. Bijna alle overige provincies hebben met een daling te maken. Het grootste verlies is te zien bij Overijssel: in 2008 was het marktaandeel 3,1 procent, in 2012 is dat 2,2 procent. Ook Gelderland laat een verschil van een procentpunt zien.

De marktaandelen hierboven zijn de gezamenlijke aandelen van alle regionale publieke omroepen die in een bepaalde provincie worden bekeken. Onderstaande tabel laat voor 2012 een gedetailleerdere onderverdeling per provincie zien.

Marktaandelen-televisiemarkt-per-provincie-in-2012

In tegenstelling tot de inwoners van Drenthe en Friesland kijken de inwoners van Groningen relatief weinig naar andere regionale zenders: de aandacht gaat voornamelijk uit naar het Groningse TV Noord. In Friesland wordt naast Omrop Fryslan tevens afgestemd op TV Noord. In Drenthe wordt vooral gekeken naar TV Drenthe, TV Noord en TV Oost.

Het marktaandeel van de landelijke publieke zenders schommelt in 2012 tussen 29 procent in Flevoland en 41 procent in Zeeland. De commerciële zenders nemen over het algemeen meer dan de helft van de kijktijd in beslag. In Zeeland, Gelderland en Overijssel ligt dit aandeel daar net onder.

Onder ‘overige’ vallen onder meer lokale, digitale, buitenlandse en regionale commerciële zenders. Deze categorie is met 12 procent het grootst in Zuid-Holland, Limburg en Gelderland. De Amsterdamse lokale stadszender AT5 is opgenomen in het aandeel van 10 procent voor Noord-Holland.

Deel deze pagina