Televisie in 2005

Figuur 1
 Kijktijdaandelen

Kijktijd

De cijfers in tabel 1 laten de ontwikkeling op de kijkersmarkt in de afgelopen vijf jaar zien. De markt is verdeeld in landelijke en regionale zenders. Slechts een klein gedeelte van de markt is gereserveerd voor overige zenders en video/dvd. De totale kijktijd is ten opzichte van 2004 licht toegenomen.

Tabel 1
Totale televisiemarkt

In tegenstelling tot 2004 verliest Nederland 2 in 2005 marktaandeel. Dit is voor een belangrijk deel het gevolg van het ontbreken van grote sportevenementen die het marktaandeel in 2004 een extra impuls gaven. Doordat de terugval ruim drie procent bedraagt, belandt Nederland 2 onder het niveau van 2003. Het marktaandeel van Nederland 3 daalt eveneens, zij het minder ingrijpend dan het voorgaande jaar. Nederland 1 laat daarentegen een toename van 0,8 procent zien en is daarmee terug op het niveau van 2001.`

Bij de commerciële zenders vertoont alleen RTL4 een afname van het marktaandeel van enige betekenis (0,7 procent). RTL7 (voorheen Yorin) en de nichezenders MTV en Nickelodeon weten het verlies te beperken tot enkele tiendeprocenten. De zenders van SBS slagen er zelfs in zich te stabiliseren (Net 5) of een paar procentpunten winst te boeken (SBS6 en Veronica, de laatste hierbij niet gehinderd door de kanaaldeling met Jetix).

De zender van Talpa maakt zijn entree met een marktaandeel van ruim twee procent. Dit beeld is enigszins vertekend, doordat de zender slechts een deel van 2005 heeft uitgezonden. Bovendien wordt het kanaal gedeeld met de zender Nickelodeon, die een programma verzorgt van 05:00 tot 18:00 uur. Indien rekening wordt gehouden met de uitgezonden periode (18:00 tot 24:00 uur, 12 augustus tot en met 31 december 2005), dan komt het marktaandeel van Talpa na herberekening uit op 7,8 procent. Met Talpa profiteert tevens een aantal nichezenders van het verlies van de Publieke Omroep en RTL.

Ten slotte is in de categorie ‘video/dvd’ voor het derde achtereenvolgende jaar sprake van een toename van een half procent. De vergroting van het aantal harddiskrecorders onder Nederlandse huishoudens heeft hier vrijwel zeker aan bijgedragen.

Talpa

Talpa is in 2005 de nieuwkomer op de televisiemarkt. De zender verwerft haar positie vooral ten koste van de Publieke Omroep, waarvan het marktaandeel in de tweede helft van het jaar is geslonken. Een voor de hand liggende verklaring hiervoor is dat met de programma’s van Talpa (Eredivisie, Een tegen 100 etc.) een deel van de kijkers bij de Publieke Omroep is vertrokken. In 2006 moet duidelijk worden in hoeverre het Talpa lukt haar positie te evenaren of te verbeteren.

Figuur 2
Kijktijdaandelen per maand

Aanbiedersconcentratie

In aanvulling op de totale televisiemarkt (tabel 1), toont tabel 2 de markt indien deze tot aanbieders van landelijk georiënteerde televisiezenders wordt beperkt. Het betreft een herberekening van de kijktijdaandelen op de totale markt, waarbij de categorieën ‘publieke regionale omroepen’, ‘overige zenders’ en ‘video/dvd’ buiten beschouwing worden gelaten.

Tabel 2
Landelijke televisiemarkt

Zowel de Publieke Omroep als RTL Nederland leveren ten opzichte van 2004 marktaandeel in: de Publieke Omroep zelfs ruim drie procent. RTL ging de Publieke Omroep in 2004 voor en leverde toen al drie procent aan marktaandeel in. SBS Broadcasting loopt daarentegen een half procent in op haar twee belangrijkste concurrenten. Over een periode van vijf jaar zijn de marktaandelen van SBS het meest stabiel gebleven.

Het verschil tussen de Publieke Omroep en RTL en SBS is nog altijd aanzienlijk. In 2005 ligt het marktaandeel van de Publieke Omroep ruim 11 procent hoger dan het marktaandeel van RTL en bijna 18 procent hoger dan dat van SBS. In 2005 maakt een vierde potentiële concurrent met een algemeen programma (Talpa) zijn opwachting op de landelijke televisiemarkt. Talpa behaalt in 2005 een marktaandeel van 2,5 procent, waarbij wel moet worden opgemerkt dat de zender slechts een gedeelte van het jaar heeft uitgezonden. Bij de nichezenders streeft Discovery Communications de zender Jetix voorbij en stabiliseert het marktaandeel van MTV.

 

Bereik

Tabel 3 zet het gemiddelde dagbereik van televisiezenders in 2005 af tegen de marktaandelen op de totale kijkersmarkt. Bij het begrip bereik wordt uitgegaan van de bereiksdefinitie van SKO, waarbij bereik wordt gedefinieerd als “het percentage kijkers dat, gedurende een reeks tijdsvakken, minimaal één keer gedurende een bepaalde tijd naar een bepaalde zender heeft gekeken. Als ondergrens voor het zenderbereik geldt dat men ten minste 60 seconden aaneengesloten naar een zender moet hebben gekeken”. Gelet op het totaalcijfer van tabel 3.9, blijkt dat 81,6 procent van de bevolking op een gemiddelde dag in 2005 ten minste één minuut naar de televisie kijkt.

Tabel 3
Bereik televisiezenders

Ongeveer de helft van de zenders bereikt dagelijks gemiddeld meer dan twintig procent van de bevolking. Dit betreft de publieke en commerciële zenders met een algemeen programma en de regionale publieke omroepen.

Nederland 2 is onder televisiekijkers niet alleen de best bekeken zender, de zender heeft tevens het grootste bereik onder de totale bevolking. Op een gemiddelde dag in 2005 stemt iets meer dan de helft van de Nederlanders ten minste één minuut op deze publieke zender af. Op de tweede plaats komt de zender Nederland 1, die een iets groter gedeelte van de bevolking weet te bereiken dan RTL4 (derde plaats). Gelet op het marktaandeel van RTL4, dat bijna drie procent hoger ligt dan het marktaandeel van Nederland 1, slaagt Nederland 1 er dus in mensen qua kijktijd langer vast te houden.

Uit de tabel valt tevens af te lezen dat de televisiezenders Nickelodeon, Jetix en Talpa alledrie over hetzelfde marktaandeel beschikken (2,2 procent) als de regionale publieke omroepen gezamenlijk. Opvallend is echter dat het gemiddelde dagbereik bij de regionale publieke omroepen bijna twee keer zo groot is als bij bovengenoemde zenders. Het feit dat geen van de drie zenders een volledige periode van 24 uur per dag uitzendt, speelt hierbij een rol. Dit is echter niet doorslaggevend, aangezien Veronica ongeveer net zo veel mensen bereikt als de regionale publieke omroepen, terwijl het evenals Nickelodeon, Jetix en Talpa in kanaaldeling uitzendt. Wel moet rekening worden gehouden met het feit dat Talpa in 2005 niet het hele jaar heeft uitgezonden.

 

Regionale markten

Figuur 3 geeft een overzicht van de aandelen per provincie van de regionale televisiezenders. Dit zijn overwegend regionale publieke omroepen; niet-landelijke commerciële partijen slagen er vooralsnog niet in een marktaandeel van betekenis te behalen. Het aantal niet-landelijke televisiezenders is bovendien dun gezaaid: RNN7 (Rijnmond, Zuid-Holland Zuid, Westland, Zeeland), RTV10 (voorheen “Royaal TV”: Zuidoost Brabant), Tévédèr10 (Tilburg en omstreken) en TV Limburg (voorheen “RTN/ TV Totaal”: Limburg).

Figuur 3
Marktpositie regionale publieke televisiezenders

Het gebruik van de regionale publieke televisiezenders verschilt enorm tussen de regio’s. TV Noord in Groningen en Omroep Zeeland beschikken, met ieder zo’n vijf procent, over het grootste marktaandeel, maar beide omroepen hebben ten opzichte van 2004 behoorlijk moeten inleveren. Dit is echter geen algemene trend: bij een groot deel van de omroepen is de marktpositie min of meer stabiel gebleven en bij Regio TV Utrecht is sprake van een verdubbeling van het marktaandeel ten opzichte van 2004.

Deel deze pagina