Radio in 2013

De gemiddelde luistertijd is in 2013 nagenoeg hetzelfde als in 2012: 185 minuten per dag. De grootste aanbieder op de Nederlandse radiomarkt is de Nederlandse Publieke Omroep, met een marktaandeel van 31,7 procent. De grootste commerciële aanbieders zijn Telegraaf Media Groep en Talpa Media, met respectievelijk Sky Radio en 538 als grootste zenders. Samen verzorgen deze drie aanbieders ruim 80 procent van de totale luistertijd. 538, Sky Radio en de gezamenlijke regionale omroepen hebben alle een bereik van meer dan 10 procent. De regionale publieke zenders worden het meest beluisterd in de noordelijke provincies.

Luistertijd

3.6-radio---overzicht

Een overzicht van de gemiddelde luistertijd door de jaren heen laat zien dat in de periode 2004-2013 per dag gemiddeld tussen de 184 en 203 minuten naar radio wordt geluisterd. In 2012 lijkt er sprake te zijn van een behoorlijke terugloop in het aantal minuten. Vanaf dat jaar is de meetmethode bij de berekening van de luistercijfers enigszins aangepast, waardoor de luistercijfers lager uitvallen. In 2013 wordt gemiddeld per dag een minuut minder naar de radio geluisterd dan in 2012.

Een meerjarige vergelijking valt wel te maken wanneer de luistertijd wordt omgezet in marktaandelen. In de afgelopen vier jaar is het aandeel van de landelijke en regionale publieke omroepen gezamenlijk met ruim 2 procentpunten afgenomen tot 42,8 procent. Het aandeel van de commerciële omroepen schommelt daarentegen tussen 50,2 procent in 2009 en 51,8 procent in 2012. De categorie ‘overige zenders’, waaronder onder meer de buitenlandse en lokale zenders, heeft in 2013 een aandeel van 5,1 procent.

Tabel-3.15

De grootste aanbieder op de Nederlandse radiomarkt is de Nederlandse Publieke Omroep. Toch loopt het aandeel langzaam terug van 33 procent in 2010 naar 31,7 procent in 2013. Op zenderniveau is te zien dat deze terugloop met name veroorzaakt wordt door een verlies bij Radio 2: van 10,8 in 2009 naar 9,1 procent in 2013. Radio 3 FM daarentegen heeft te maken met een groeiend aandeel en is in 2013 de op één na grootste radiozender in Nederland.

De grootste commerciële aanbieder is Telegraaf Media Groep. Met een aandeel van 17,2 procent wordt de afstand met Talpa Media steeds groter. Sky Radio is de grootste zender binnen deze groep en dit aandeel neemt alleen maar toe: van 8,3 procent in 2010 naar 10 procent in 2013. Radio Veronica en Classic FM hadden in 2012 nog met een lichte groei te maken, maar die wordt in 2013 grotendeels ongedaan gemaakt.

Ook in 2013 is de grootste radiozender op de Nederlandse radiomarkt 538, voorheen Radio 538. De afstand met Radio 3 FM en Sky Radio wordt echter steeds kleiner. Eigenaar Talpa Media brengt daarnaast Radio 10 Gold en Slam!FM. Het aandeel van Radio 10 Gold groeit licht, terwijl het aandeel van Slam!FM net als dat van 538 geleidelijk terugloopt.

Bij de overige zenders valt Q-Music op. Deze zender had de afgelopen jaren een stabiel marktaandeel van 6 à 7 procent. In 2013 stemmen de luisteraars meer af op deze zender van de Belgische De Persgroep, waardoor er sprake is van een groei naar 8,1 procent. Het in de afgelopen jaren teruggelopen aandeel van de gezamenlijke regionale publieke omroepen groeit in 2013, de niet-landelijke commerciële omroepen leveren marktaandeel in.

Concentratie

De mate van aanbiedersconcentratie op de landelijke radiomarkt wordt getoond in onderstaande figuur. Buitenlandse, lokale, regionale en overige zenders zijn hierbij buiten beschouwing gelaten. De figuur toont twee maten waarin de aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt: de C1, C2 en C3 en de Herfindahl Hirschman Index (HHI).

De C1, C2 en C3 geven de aandelen weer van de grootste, twee grootste en drie grootste aanbieders op de markt. De C1 is het aandeel van de Nederlandse Publieke Omroep dat al jaren rond de 40 procent schommelt. De C2 wordt gevormd door de Nederlandse Publieke Omroep en de Telegraaf Media Groep en is eveneens stabiel te noemen. De fluctuatie in de C3 wordt veroorzaakt door de aankoop van Radio 538 door Talpa Media in 2004 en door de komst en het vertrek van RTL Nederland op de radiomarkt. In 2013 is de C3 82 procent.

3.7-radio---concentratie

Met de HHI wordt de aanbiedersconcentratie in een cijfer tussen de 1 en nagenoeg 0 uitgedrukt. Bij een waarde van 0,18 of hoger wordt wel gesproken van een geconcentreerde markt. In de afgelopen tien jaar ligt de HHI tussen de 0,20 en de 0,30. In 2013 is er sprake van een HHI van 0,26.

Bereik

Onderstaande tabel geeft de bereikcijfers van 2009 tot en met 2013 weer. Het totale bereik fluctueert door de jaren heen tussen 68 en 72 procent. Dit betekent dat gemiddeld ongeveer 70 procent van de totale bevolking van tien jaar en ouder minimaal acht minuten per dag naar een van de Nederlandse radiozenders luistert.

De zender met het grootste bereik is al jaren 538. Toch heeft deze zender in 2013 luisteraars verloren: het gemiddeld dagbereik komt uit op 10,8 procent, evenveel als de gezamenlijke regionale publieke omroepen. Sky Radio weet in 2013 eveneens dagelijks meer dan 10 procent van de bevolking te bereiken.

Tabel-3.16

Ten opzichte van 2012 hebben tien zenders een teruglopend dagbereik. Deze dalingen blijven echter beperkt tot maximaal 0,4 procentpunt. De zenders met de grootste groei zijn Sky Radio en Q-Music met respectievelijk een toename van 1 en 0,8 procentpunt. Drie zenders hebben in 2013 te maken met een gelijkblijvend gemiddeld dagbereik: Radio 1, Arrow Classic Rock en Arrow Jazz FM / Sublime FM.

Regionale markten

Het marktaandeel van de gezamenlijke regionale publieke omroepen toont een lichte schommeling op de Nederlandse radiomarkt. Op provinciaal niveau is dit eveneens terug te zien. De drie provincies waar meer dan 15 procent van de dagelijkse luistertijd besteed wordt aan de regionale publieke radiozenders, zijn al jaren dezelfde: Groningen, Friesland en Drenthe. Met 28,7 procent in 2013 heeft Groningen daarbij het hoogste aandeel. De minste interesse voor de regionale publieke omroepen is er in Flevoland, waar deze zenders in 2013 een marktaandeel van 4,6 procent behalen.

Ten opzichte van 2012 is in zeven provincies het marktaandeel van de regionale publieke radiozenders vergroot. De grootste toename is te zien in Limburg: een groei van 12,1 naar13,8 procent. Daarmee lijkt een einde te zijn gekomen aan de verkleining waar sinds 2010 sprake van is. In Zeeland hebben de regionale publieke radiozenders juist te maken met een toenemend verlies: in 2011 lag het marktaandeel op 14,6 procent, in 2013 op 10,4.

Tabel-3.17

Een verdere uiteensplitsing van de luistertijd per provincie laat zien welk aandeel uiteindelijk besteed wordt aan de eigen regionale radiozender. In Groningen is 1,5 procentpunt van de 28,7 procent bestemd voor de regionale publieke radiozenders van andere provincies. In Drenthe is dat aandeel het hoogst. In die provincie is 3,1 procent van de totale luistertijd gebruikt om naar andere regionale zenders te luisteren. De inwoners van Zeeland en Limburg stemmen het minste af op regionale publieke zenders uit andere provincies.

Tabel-3.18

In Limburg is het aandeel voor de landelijke publieke zenders het hoogst: 40 procent van de luistertijd wordt aan deze zenders besteed. Dit is daarmee de enige provincie waar meer naar de landelijke publieke dan naar de landelijke commerciële zenders wordt geluisterd. De landelijke commerciële radiozenders zijn veruit het populairst in Flevoland, met een aandeel van 67,1 procent. Onder ‘overige’ worden onder meer lokale, digitale en buitenlandse zenders gerekend. Deze categorie is het grootst in Limburg.

Deel deze pagina