Radio in 2012

Na een toename van de luistertijd tot 2011, is er in 2012 sprake van een daling naar 185 minuten per dag. Dit wordt mede veroorzaakt door een aanpassing van de meetmethode. De grootste aanbieder is nog altijd de Nederlandse Publieke Omroep, met zes radiozenders. Telegraaf Media Groep is de grootste commerciële aanbieder, gevolgd door Talpa Media. Gezamenlijk zorgen deze drie aanbieders op de landelijke radiomarkt voor ruim 80 procent van de totale luistertijd. De zenders met het grootste bereik zijn 538 van Talpa Media en de gezamenlijke regionale publieke omroepen. Deze regionale zenders worden het meest beluisterd in Groningen, Friesland en Drenthe, waar het marktaandeel meer dan 15 procent is.

 

Luistertijd

radio---overzicht

In 2012 lijkt sprake te zijn van een vrije val als het gaat om de tijd die dagelijks wordt besteed aan het luisteren naar de radio: de luistertijd daalt van 203 minuten in 2011 naar 185 minuten in 2012. Hierbij speelt echter een aanpassing van de meetmethode een rol. De nieuwe weegnorm die het Nationaal Luisteronderzoek hanteert, zorgt ervoor dat de luistertijden lager uitvallen. Een vergelijking tussen eerdere jaren en 2012 is daardoor niet eenvoudig te maken.

Procentueel gezien kan 2012 wel met eerdere jaren worden vergeleken. De verhouding tussen de publieke en commerciële omroepen is ten opzichte van 2011 licht gewijzigd: de publieke omroepen hebben ruim een procentpunt moeten inleveren naar 43,2 procent, terwijl de commerciële omroepen juist zijn gegroeid en in 2012 uitkomen op een marktaandeel van 51,8 procent. De categorie ‘overig’, waar onder meer de buitenlandse en lokale zenders in zijn opgenomen, laat een lichte daling zien.

Nederlandse-radiomarkt

Ten opzichte van 2011 is de top-drie van grootste aanbieders op de Nederlandse radiomarkt licht gewijzigd. De Nederlandse Publieke Omroep heeft nog steeds het grootste aandeel van 32,2 procent. Toch lijkt een einde te zijn gekomen aan de stijging uit de voorgaande jaren. Op zenderniveau is een daling te zien bij Radio 1, Radio 2 en Radio 5. De overige zenders hebben een enigszins stijgend of gelijkblijvend percentage. Radio 2 was in 2011 nog de grootste zender binnen de NPO, maar in 2012 is het stokje overgenomen door Radio 3 FM.

Was in 2011 Talpa Media nog de grootste commerciële aanbieder, in 2012 is deze positie in handen van Telegraaf Media Groep. Deze aanbieder vergroot het marktaandeel van 15,2 naar 16,9 procent. De grootste zender binnen deze groep blijft Sky Radio. Deze zender vergroot het aandeel met 0,8 procentpunt. De overige zenders Radio Veronica en Classic FM hebben eveneens met een groter wordend marktaandeel te maken. Respectievelijk groeien zij met 0,8 en 0,1 procentpunt.

Talpa Media heeft daarentegen te maken met een kleiner marktaandeel voor 538 (voorheen Radio 538) en Slam!FM. Radio 10 Gold weet het aandeel nog licht te vergroten. Gezamenlijk zorgen de drie zenders voor een marktaandeel van 16 procent.

Bij de overige zenders is het marktaandeel in alle gevallen gelijk of net iets hoger dan in 2011. Het verschil blijft beperkt tot enkele tienden procentpunten. Kink FM is per oktober 2011 gestopt met uitzenden. Radio Decibel bestaat nog wel, maar wordt vanaf 2012 opgenomen onder het aandeel van de niet-landelijke commerciële omroepen. Deze omroepen hebben mede daardoor te maken met een toename in marktaandeel. De regionale publieke omroepen hebben daarentegen al jaren te maken met een teruglopend marktaandeel op de Nederlandse radiomarkt. Zo was het aandeel in 2008 13 procent en in 2011 11,2 procent; in 2012 daalt het verder met nog eens 0,3 procentpunt.

Concentratie

De mate van concentratie op de Nederlandse radiomarkt is weergegeven in onderstaande figuur. Deze figuur toont twee standaarden waarin de aanbiedersconcentratie kan worden uitgedrukt. De C1, C2 en C3 laten zien hoe groot de aandelen van de grootste, twee grootste en drie grootste aanbieders zijn.

In tegenstelling tot de concentratie op de dagbladen- en televisiemarkt laat de landelijke radiomarkt een vrij stabiele C1 en C2 zien. Er zijn in de afgelopen tien jaar dan ook relatief weinig aanbieders nieuw op de markt gekomen of juist vertrokken. De schommeling bij de C3 wordt veroorzaakt door de aankoop van Radio 538 door Talpa Media in 2004 en door de aankoop van Slam!FM door RTL Nederland in april 2011 en later door Talpa Media, waardoor het aandeel toeneemt.

radio---concentratie

Een maat waarin de aanbiedersconcentratie met één waarde uitgedrukt kan worden is de HHI. In de afgelopen tien jaar ligt de HHI tussen de 0,20 en de 0,30. Dit betekent dat er ook wel gesproken wordt van een sterk geconcentreerde markt. In 2012 is de HHI 0,27.

 

Bereik

Naast de hoeveelheid luistertijd die aan een zender is besteed, kan de populariteit van een radiozender ook worden uitgedrukt in bereikcijfers. Daarbij wordt inzichtelijk hoeveel mensen van de totale bevolking op een gemiddelde dag minimaal acht minuten in een kwartier op een bepaalde zender hebben afgestemd, ongeacht hoe lang ze in totaal op de zender hebben afgestemd.

Net als in 2011 heeft 538 ook in 2012 een groter bereik dan de gezamenlijke regionale publieke omroepen, die lange tijd het grootste bereik hebben gehad. Beide partijen hebben te maken met een daling van nagenoeg een procentpunt, maar nog altijd stemt meer dan 10 procent van de bevolking dagelijks af op een van deze zenders. De top-drie wordt gecompleteerd door Radio 1, met een bereik van 9,6 procent.

Gemiddeld-dagbereik-radiozenders

Nagenoeg alle zenders hebben vanwege de nieuwe meetmethode te maken met een verlaging van het bereik. De enige twee zenders die wel een toename laten zien, zijn Radio Veronica en Sublime FM (voorheen Arrow Jazz FM). De toename blijft echter beperkt tot respectievelijk 0,1 en 0,2 procentpunt.

 

Regionale markten

De mate waarin naar de verschillende regionale publieke zenders wordt geluisterd, loopt behoorlijk uiteen. Met name in de noordelijke provincies stemmen de inwoners relatief veel op de Groningse, Friese en Drentse regionale zenders af. In Groningen en Friesland is het marktaandeel meer dan een vijfde van de totale luistertijd. In Drenthe lag dit percentage de afgelopen jaren rond de 20 procent, maar daalt in 2012 naar 15 procent. Bij de overige provincies is de minste interesse voor de regionale publieke omroep te vinden in Flevoland, met een marktaandeel van 4,1 procent.

Ten opzichte van de situatie in 2008 is alleen in Groningen een stijging van het marktaandeel te zien: dit aandeel gaat van 26 procent in 2008, via een lichte daling, naar uiteindelijk 29 procent in 2012. Alle andere provincies hebben met een daling te maken, waarbij Friesland en Overijssel het grootste verlies laten zien: ruim 4 procent. Het verschil tussen 2011 en 2012 is het grootst in Drenthe: een daling van 4,4 procent.

Marktaandeel-regionale-publieke-radiozenders

Wanneer verder wordt ingezoomd op de provincies, wordt duidelijk hoe de totale luistertijd in 2012 precies is verdeeld. Bij de provincie met het grootste marktaandeel besteed aan de regionale publieke omroepen, Groningen, wordt bijna een procentpunt besteed aan de radiozenders van andere regio’s. Bij Drenthe is dat aandeel zelfs 2,2 procent. In Zeeland wordt met 0,3 procent van de luistertijd het minst geluisterd naar andere regionale zenders. De regionale commerciële zenders zijn het populairst in Groningen, Drenthe en Friesland, met marktaandelen van meer dan 10 procent.

Marktaandeel-radiomarkt-per-provincie-in-2012

De landelijke publieke zenders worden veruit het meest beluisterd in Limburg, zelfs meer dan de landelijke commerciële zenders. Ook in Overijssel, Gelderland, Noord-Holland, Zuid-Holland (west) en Noord-Brabant bereiken de landelijke publieke zenders een marktaandeel van meer dan 30 procent. De provincie waar het meest naar de landelijke commerciële zenders wordt geluisterd, is Flevoland.

Deel deze pagina