Radio in 2009

De drie grootste partijen op de radiomarkt, Nederlandse Publieke Omroep, Telegraaf Media Groep en RTL Nederland, hebben bij elkaar ongeveer 60 procent van de markt in handen (figuur 1).

Figuur 1
Marktaandelen op de Nederlandse radiomarkt
 

Luistertijd

De gemiddelde luistertijd per dag is in 2009 toegenomen naar 201 minuten (tabel 1). Deze stijging maakt 2009 het jaar met de hoogste luistertijd van de afgelopen 5 jaar. Zowel de publieke als de commerciële omroepen hebben met een vergroting van hun aandeel te maken. De publieke omroepen groeien met een halve procentpunt naar 43,7 procent en de commerciëlen groeien met 0,2 procentpunt naar 51,2 procent. De zenders die niet met naam en toenaam in dit overzicht staan vermeld, vallen onder de categorie ‘overige zenders’. De voortdurende daling van het aandeel van deze groep zenders, zet ook in 2009 door.

Niet alleen de totale luistertijd bereikt in 2009 een hoogtepunt, ook het gezamenlijke marktaandeel van de Nederlandse Publieke Omroep heeft in 2009 een grootte bereikt waar al lange tijd geen sprake meer van was. Ten opzichte van 2005 is in 2009 met een aandeel van 31,6 procent een groei van 3,3 procentpunten gerealiseerd. Dit komt vooral door Radio 3FM dat in het laatste jaar een stijging laat zien van een procentpunt. Ook de aandelen van Radio 1 en Radio 2 stijgen enigszins. De regionale publieke omroepen daarentegen hebben met een verdere teruggang te maken. In 2008 was hun aandeel nog 13 procent; in 2009 is dit gedaald naar 12,1 procent.

Tabel 1
Nederlandse radiomarkt

De drie grote commerciële partijen in 2009 zijn net als in 2008 Telegraaf Media Groep, RTL Nederland en De Persgroep. Alle drie hebben echter wel te maken met een verkleining van het gezamenlijke marktaandeel. Op zenderniveau veroorzaakt Radio 538 de grootste daling. Het aandeel van deze zender gaat van 11,1 procent naar 10,6 procent. HitRadio is de nieuwe naam van TMF Radio.

Bij de overige zenders valt 100%NL op. Deze zender maakte in 2008 al een groei door en vergroot het aandeel nu nog verder naar 3,8 procent. Een drastische daling is te zien bij Radio 10 Gold: het marktaandeel van deze zender is in de afgelopen vijf jaar meer dan gehalveerd. De dalingen bij beide Arrow-zenders worden met name verklaard doordat deze zenders vanaf maart 2009 niet meer in de ether worden uitgezonden. Net als op de televisiemarkt is het aandeel van de regionale publieke radiozenders steeds kleiner aan het worden. De regionale commerciële omroepen (E Power-leden) vergroten hun aandeel daarentegen met meer dan een procentpunt.

 

Aanbiedersconcentratie

Figuur 2
Radiomarkt: aandeel van de grootste, twee grootste en drie grootste aanbieders

De aanbiedersconcentratie op de radiomarkt over de afgelopen twintig jaar is te zien in figuur 2. De laatste jaren is de situatie redelijk stabiel te noemen met een C1 in de dertig procent, een C2 schommelend rond de vijftig procent en een C3 tussen de zestig en zeventig procent.

Wanneer de aanbiedersconcentratie in HHI (Herfindahl Hirschman Index) wordt uitgedrukt, is er eveneens een nagenoeg rechte lijn te zien rond de waarde van 0,20 (figuur 3). Bij een waarde van 0,18 of hoger wordt er gesproken van een sterke concentratie.

Figuur 3
Radiomarkt: HHI

Bereik

In tabel 2 is te zien hoeveel mensen van de totale bevolking in 2008 en 2009 op een gemiddelde dag minimaal acht minuten per kwartier naar een bepaalde zender hebben geluisterd. Dit wordt het ‘bereik’ van de zenders genoemd. Het totale bereik is het afgelopen jaar licht toegenomen.

Ondanks een daling in bereik bij de regionale publieke omroepen, Radio 538 en Radio 1, vormen deze drie ‘zenders’ nog steeds de top-3 op het gebied van bereik. In 2008 zat er nog anderhalf procentpunt tussen de nummers 1 en 2; in 2009 is dit verschil teruggelopen tot één procentpunt.

Net als in marktaandeel, heeft Radio 3FM ook in bereik een behoorlijke groei doorgemaakt in het afgelopen jaar. Er wordt dus niet alleen langer naar de zender geluisterd, maar ook zijn er meer mensen die op de zender afstemmen. Hiermee laat 3FM Q-Music achter zich, ook al is het bereik van Q-Music licht toegenomen. Voor 100%NL geldt hetzelfde als voor Radio 3FM: naast een toegenomen luistertijdaandeel is het bereik met bijna twee procentpunten vergroot, waardoor de zender nu meer publiek trekt dan Slaml!FM en de niet-landelijke E Power-leden.

Tabel 2
Gemiddeld dagbereik radiozenders
 

Regionale markten

De verdeling van de luistertijdaandelen van de regionale publieke omroepen over de verschillende provincies is in figuur 4 te zien. Al jaren lopen de marktaandelen erg uiteen. In de noordelijke provincies wordt het meest naar de regionale publieke omroepen geluisterd. RTV Noord en de andere publieke regionale omroepen halen in Groningen met ruim 25 procent het grootste marktaandeel. In Friesland hebben de regionale publieke omroepen met 24 procent een iets minder groot aandeel en op de derde plaats staat Drenthe. De inwoners van de centraal gelegen provincies Utrecht en Flevoland tonen de minste interesse voor de regionale publieke omroepen.

Figuur 4
Marktaandeel regionale publieke radiozenders

Ten opzichte van 2008 zijn er relatief veel provincies die te maken hebben met een daling in hun aandeel. In de Mediamonitor over 2008 bleek dat Groningen, Flevoland en Gelderland de meeste moeite hadden met het behouden van de luisteraars van de regionale publieke omroepen. Dit jaar blijft Flevoland op gelijk niveau, maar bij de twee andere provincies is er opnieuw sprake van een vermindering in aandeel. De provincies Zeeland, Friesland en Noord-Brabant hebben in 2009 met het grootste verlies te maken. Enige stijging is te zien in Limburg en Zuid-Holland.

Tabel 3 toont per provincie de verdeling tussen regionaal en landelijk en publiek en commercieel. Naast het beluisteren van de eigen regionale publieke zender, wordt er ook geregeld op de zenders van omliggende regio’s afgestemd. Het meest gebeurt dit in Drenthe. Het aandeel ‘andere regionale publieke zenders’ ligt in deze provincie op 2,6 procent. Utrecht en Groningen volgen hierop met respectievelijk 2,2 en 2,1 procent. Regionale commerciële zenders zijn met name populair in Friesland, met 10 procent, en Overijssel met 8,7 procent.

Tabel 3
Marktaandelen radiomarkt per provincie

Deel deze pagina