Radio in 2008

Zowel in bereik als in luistertijdaandelen is de top-drie van aanbieders op de radiomarkt in 2008 stabiel. Toch hebben de regionale publieke omroepen met een lichte daling in aandeel te maken. De commerciële niet-landelijke zenders daarentegen vergroten hun aandeel.

 

Luistertijd

Figuur 1 toont de marktaandelen op de radiomarkt in 2008. De drie grootste partijen Nederlandse Publieke Omroep, Telegraaf Media Groep en RTL Nederland behalen in dat jaar bijna zestig procent van de totale luistertijd. Ter vergelijking is in tabel 1 een overzicht te zien van de situatie in de voorgaande jaren.

Figuur 1
Marktaandelen op de Nederlandse radiomarkt

In 2008 is de totale gemiddelde luistertijd per dag toegenomen met 8 minuten. Met 195 minuten is er langer naar de radio geluisterd dan in de voorgaande drie jaren. De verhouding tussen de publieke en commerciële omroepen is enigszins gewijzigd. De publieke omroepen hebben een aandeel van nagenoeg 43 procent, een procentpunt lager dan in 2007. De commerciële omroepen stijgen licht naar 51 procent.

Tabel 1
Nederlandse radiomarkt

Het marktaandeel van de Nederlandse Publieke Omroep neemt in 2008 licht af. Dit is met name te zien bij de populairste zender, Radio 2, maar ook de dalende trend bij Radio 1 zet door. Deze verliezen worden gecompenseerd door Radio 5 dat juist met meer dan 30 procent groeit. De overige landelijke publieke zenders zijn stabiel. De regionale publieke omroepen hebben gezamenlijk met een verdere afname in marktaandeel te maken en belanden op 13 procent, een verlies van 4,6 procentpunten ten opzichte van 2004.

De drie grote commerciële partijen zijn in 2008 Telegraaf Media Groep, RTL Nederland en De Persgroep. De aandelen van deze aanbieders zijn in 2008 niet veel groter geworden dan in 2007. Op zenderniveau is Radio 538 nog steeds de best beluisterde commerciële zender, op de voet gevolgd door Sky Radio. Deze laatste heeft echter wel met een daling van een half procentpunt te maken, waardoor het verschil met het groeiende Q-Music steeds kleiner wordt. Het gezamenlijke aandeel van de niet-landelijke commerciële zenders is in 2008 bijna een procentpunt groter dan in 2007. Daarmee zet de stijging, waar sinds 2006 sprake van is, door.

Bij de overige commerciële zenders valt vooral de groei van 100%NL op. Deze zender is van 0,8 procent in 2007 gestegen naar 2,2 procent in 2008. De stijgende lijn in luistertijdaandelen van Slam!FM en BNR Nieuwsradio zet door. De luistertijd besteed aan Caz! is door het verdwijnen van deze zender uit de ether per juli 2007 meer dan gehalveerd. Op de vrijgekomen etherfrequentie is vervolgens Arrow Classic Rock te beluisteren, wat bij die zender voor een stijging in marktaandeel zorgt. In maart 2009 moet Arrow Classic Rock echter, net als Arrow Jazz FM,  stoppen met uitzenden via de ether. De daling bij Radio10 Gold wordt onder meer verklaard door het stoppen met uitzenden op de middengolf-frequentie in september 2007.

 

Aanbiedersconcentratie

Figuur 2 toont de aanbiedersconcentratie op de radiomarkt over de afgelopen twintig jaar, uitgedrukt in C1, C2 en C3. De laatste jaren is de situatie redelijk stabiel gebleven. De grootste partij schommelt tussen de dertig en veertig procent en de drie grootste aanbieders bevinden zich gezamenlijk tussen de zestig en zeventig procent marktaandeel. De grootste verandering is te zien in de periode voor 1996. In die tijd zijn er langzaamaan steeds meer aanbieders op de markt gekomen, wat gepaard ging met een groei in aantal zenders.

Figuur 2
Radiomarkt: aandeel van de grootste, twee grootste en drie grootste aanbieders

Het verloop van de aanbiedersconcentratie uitgedrukt in HHI (Herfindahl Hirschman Index) is te zien in figuur 3. Bij een waarde van minimaal 0,18 wordt er gesproken van een sterke concentratie. Door de jaren heen is de concentratie op de radiomarkt van 0,93 afgenomen naar de situatie in 2008, waarbij de HHI net als in de voorgaande tien jaar op de grens van 0,18 ligt. Er is dus nog steeds sprake van een sterke concentratie.

Figuur 3
Radiomarkt: HHI

Bereik

Bereikcijfers op de radiomarkt geven aan hoeveel mensen op een gemiddelde dag minimaal acht minuten naar een bepaalde zender luisteren. In tabel 2 zijn deze cijfers te zien over 2007 en 2008.

Tabel 2
Gemiddeld dagbereik radiozenders
Ondanks dat er enkele verschuivingen hebben plaatsgevonden, is de top-3 in 2007 en 2008 gelijk gebleven. Het verschil tussen de nummers 1 en 2 wordt echter steeds geringer: de regionale publieke omroepen hebben met een verkleining van hun aandeel te maken, terwijl het bereik van Radio 538 juist groeit. De derde positie is weggelegd voor Radio 1, dat met een dalend aantal luisteraars te maken heeft.

Bij de overige zenders is over het algemeen groei te zien. Uitschieter is 100%NL dat van 0,8 procent naar 2,6 procent is gestegen.

 

Regionale markten

Anders dan in de voorgaande rapporten is er dit jaar voor gekozen om voor de regionale radiomarkten in figuur 4 alleen de marktaandelen van de regionale publieke zenders te laten zien en niet een gecombineerd aandeel met de regionale commerciële zenders. Op deze manier zijn de cijfers beter te vergelijken met de figuur van de regionale televisiemarkten. De vergelijking toont aan dat de aandelen van de regionale publieke zenders op de radiomarkt duidelijk hoger uitvallen dan op de televisiemarkt.

Figuur 4
Marktaandeel regionale publieke radiozenders

De grootste aandelen van de regionale publieke radiozenders zijn te vinden in de noordoostelijke provincies en Zeeland. Hier lopen de percentages uiteen van 17,3 procent in Overijssel tot 26,3 procent in Friesland. Laatstgenoemde is een van de weinige provincies waar de regionale publieke radiozenders te maken hebben met een vergroting van het marktaandeel ten opzichte van 2007.

Naast een viertal stijgingen zijn er vooral dalingen te zien ten opzichte van het voorgaande jaar. Uitschieters in negatieve zin zijn Groningen, Flevoland en Gelderland waar de aandelen met meer dan drie procentpunten afnemen. Voor Flevoland betekent dit bijna een halvering van het luistertijdaandeel.

Binnen een provincie wordt niet alleen naar de op die provincie gerichte zender geluisterd, maar ook naar de overige zenders. Zo is het aandeel van andere regionale publieke zenders in Drenthe meer dan twee procent (tabel 3). In Zeeland ligt dit aandeel op slechts een half procent. De regionale commerciële zenders zijn met name vertegenwoordigd in de provincies waar ook relatief veel naar de regionale publieke zenders wordt geluisterd.

Tabel 3
Marktaandelen radiomarkt per provinci

Bij de marktaandelen van de landelijke radiozenders valt op dat er grote verschillen tussen de provincies zijn. Zo is Friesland met een aandeel van 18,7 procent de provincie waar het minst  naar de landelijke publieke omroep wordt geluisterd. Dit aandeel ligt in Limburg op meer dan 37 procent. De commerciële landelijke zenders kennen eveneens verschillende aandeelgroottes. Deze zenders zijn verreweg het populairst in Flevoland met een aandeel van bijna 70 procent. Andere provincies met een groot aandeel van commerciële landelijke radiozenders zijn Zuid-Holland en Utrecht.

De buitenlandse, lokale en overige commerciële zenders zijn opgenomen in de categorie “overige”. Met name de inwoners uit Limburg, Groningen en Drenthe luisteren hiernaar.

Deel deze pagina