Radio in 2005

Figuur 1
Luistertijdaandelen

Luistertijd

De cijfers in tabel 1 laten de ontwikkeling op de luisteraarsmarkt in de afgelopen vijf jaar zien. De markt is verdeeld over landelijke, regionale en overige zenders. De totale luistertijd is ten opzichte van 2004 afgenomen.

Tabel 1
Totale radiomarkt

Radio 3 FM verloor bijna 2,5 procent marktaandeel na de frequentieverdeling in 2003, maar heeft zich in 2005 op hetzelfde niveau weten te handhaven. Radio 1 en 2 verliezen echter elk ongeveer een half procent marktaandeel. Het verlies aan marktaandeel komt vrijwel geheel ten goede aan enkele commerciële zenders. Sinds 2002 is ook het percentage bij ‘overige zenders’ aan het toenemen. Onder ‘overige zenders’ vallen zenders die geen deel uitmaken van het Continu Luisteronderzoek (CLO), bijvoorbeeld buitenlandse zenders en lokale publieke omroepen, maar ook zenders zoals juize.fm en Funx supported bij BNN.

Radio 538 is net als het voorgaande jaar ook in 2005 de grootste commerciële radiozender. Het marktaandeel van de voornaamste concurrent Sky Radio neemt opnieuw af. In de afgelopen vijf jaar leverde de zender behoorlijk aan marktaandeel in. In 2004 en 2005 bedroeg het verlies zelfs tot twee keer toe anderhalf procent.

De zenders die het meest profiteren van het verlies van Radio 1, Radio 2 en Sky Radio zijn zusterzender Radio Veronica, Radio 10 Gold van Talpa en RTL FM. De relatief kleine zender Slam!FM bewerkstelligt de grootste stijging (0,8 procent). Samen met de niet-landelijke commerciële zenders, slagen de gezamenlijke commerciële zenders erin de stijgende lijn ten opzichte van de publieke omroep vast te houden.

 

Aanbiedersconcentratie

In aanvulling op de totale radiomarkt (figuur 1) toont tabel 2 de markt indien deze wordt beperkt tot de aanbieders van landelijk georiënteerde radiozenders. Het betreft een herberekening van de luistertijdaandelen op de totale markt, waarbij de categorieën ‘publieke regionale omroepen’, ‘niet-landelijke commerciële zenders’ en ‘overige zenders’ buiten beschouwing worden gelaten.

Tabel 2
Landelijke radiomarkt

Ondanks een lichte afname van het marktaandeel blijft de Publieke Omroep met vijf zenders de grootste partij op de landelijke markt. Het verschil tussen de Publieke Omroep en de twee belangrijkste commerciële concurrenten bedraagt zo’n 15 procent. Daarnaast zijn Sky Radio groep en Talpa Media Holding elkaar ook zeer dicht genaderd. Laatstgenoemde profiteert zowel van de overname van Radio 538, als de daling van ruim één procent bij de Sky Radio groep. Talpa heeft de koppositie van Sky Radio groep overgenomen.

Vrijwel alle partijen profiteren van de daling van het marktaandeel bij de Publieke Omroep en Sky Radio groep, in het bijzonder de nieuwe investeerders (2HMedia) achter Slam!FM. De Belgische uitgever De Persgroep is met Q Music (voorheen het van Talpa overgenomen Noordzee FM) de andere nieuwe toetreder tot de Nederlandse radiomarkt.

 

Bereik

Tabel 3 zet het gemiddelde dagbereik van radiozenders in 2005 af tegen de marktaandelen op de totale luisteraarsmarkt. Het begrip bereik is gemeten aan de hand van de volgende bereiksdefinitie van CLO: ‘Respondenten wordt gevraagd per kwartier aan te kruisen naar welke zender ze geluisterd hebben. De definitie luidt dat men minimaal acht minuten van het kwartier naar de zender moet hebben geluisterd voordat deze mag worden aangekruist in het dagboek’. Bereik wordt dus gedefinieerd als ten minste acht minuten binnen een bepaald kwartier naar de radio luisteren.

Tabel 3
Bereik radiozenders

Een derde van de zenders bereikt dagelijks gemiddeld meer dan vijf procent van de bevolking (zeven van de 21 zenders). Hieronder bevinden zich drie van de vijf publieke zenders, drie commerciële zenders en de regionale publieke omroepen. Radio 1, Radio 538 en de regionale publieke omroepen bereiken zelfs dagelijks meer dan één op de tien Nederlanders.

Naast het grootste marktaandeel (gemiddelde van 13 omroepen), hebben de gezamenlijke regionale publieke omroepen tevens het grootste bereik onder de totale bevolking. Op een gemiddelde dag in 2005 stemt iets meer dan 14 procent van de Nederlanders ten minste acht minuten af op de in zijn provincie beschikbare regionale publieke omroep. Op de tweede en derde plaats volgen Radio 1 en Radio 538, die een bijna even groot deel van de bevolking weten te bereiken. Hoewel Radio 2 na Radio 538 en de regionale publieke omroepen de best beluisterde radiozender is, komt de zender wat betreft bereik pas op de vijfde plaats.

Uit de tabel valt tevens af te lezen dat een bepaalde positie in de rangorde van bereik niet altijd gepaard hoeft te gaan met de marktaandelen. Radio 10 Gold heeft bijvoorbeeld een groter marktaandeel dan Radio Veronica, Q Music en Yorin FM, maar bereikt een kleiner deel van de bevolking. Hierbij speelt mee dat de drie concurrenten allemaal over een FM-frequentie beschikken, terwijl Radio 10 Gold slechts via de kabel en AM-ether is te ontvangen. Kijkend naar het totaal kan worden gesteld dat 68,8 procent van de bevolking op een gemiddelde dag in 2005 minstens acht aaneengesloten minuten naar de radio luistert.

Regionale markten

Figuur 2 geeft een overzicht van de marktaandelen per provincie van de regionale radiozenders. Anders dan bij televisie het geval is, is sprake van een aanzienlijke hoeveelheid niet-landelijke commerciële radiozenders die uitzenden via etherfrequenties en/of kabel. Ongeveer één vijfde hiervan is aangesloten bij Commerciële Radio Nederland (CRN) en wordt meegenomen in het Continu Luisteronderzoek.

Figuur 2
Marktpositie regionale radiozenders

De marktaandelen van de regionale zenders zijn zowel op zichzelf als ten opzichte van elkaar vrijwel niet veranderd. Groningen, Friesland en Drenthe beschikken nog altijd over het grootste marktaandeel, variërend tussen 27 en 37 procent. De omroepen in de randstad hebben weliswaar in 2005 opnieuw het kleinste marktaandeel, maar met uitzondering van Utrecht slagen zij er allemaal in hun marktpositie te verbeteren.

Deel deze pagina