De Persgroep in 2009

Aandeelverhoudingen

De lange zoektocht van PCM Uitgevers BV (PCM), uitgever van kranten als de Volkskrant, Trouw en AD, naar een nieuwe eigenaar wordt formeel beëindigd aan het begin van het jaar als PCM en De Persgroep NV op 3 maart 2009 een principeakkoord ondertekenen. Het Belgische mediabedrijf De Persgroep NV (De Persgroep), onder andere eigenaar van de grootste krant (Het Laatste Nieuws) en voor 50 procent van de commerciële televisiestations VTM, 2Be en Jim in Vlaanderen, krijgt voor 100 miljoen euro een belang van 58 procent in PCM. De Persgroep was reeds eigenaar van Q-Music Nederland en Het Parool. Deze Nederlandse belangen worden ook ondergebracht in PCM waardoor het aandeel van De Persgroep verder toeneemt. Het plan is om de schuldenlast van PCM met 60 miljoen euro te laten afnemen door het verwateren van aandelen van met name de Stichting Democratie en Media. Ook wordt voorgenomen de komende vijf jaar de financiële positie te verbeteren door de bedrijfswinsten te reserveren en geen dividend uit te keren aan de aandeelhouders.

In april 2009 wordt bekend dat PCM het aandeel van 37 procent van Koninklijke Wegener NV in AD Nieuwsmedia zal overnemen en daarmee het volledig eigendom van AD Nieuwsmedia zal verkrijgen. De overname is toegestaan op grond van de Tijdelijke wet mediaconcentraties en ook de NMa keurt de overname goed aangezien de concurrentie tussen AD en de andere kranten binnen het concern beperkt is. Deze conclusie trek de NMa op basis van een onderzoek naar de voorkeuren van lezers van het AD. Wanneer een AD-lezer zijn abonnement opzegt, zal hij eerder overstappen naar De Telegraaf of een regionale krant, zo luidt de redenering van de NMa.

Het jaar 2009 staat in het teken van het zoeken naar een nieuwe eigenaar van NRC Media, de uitgever van de landelijke dagbladen NRC Handelsblad en nrc.next. In de oorspronkelijk door De Persgroep ingediende melding van de overnameplannen was geen sprake van de verkoop van NRC Handelsblad en nrc.next. Dat stuitte bij de NMa op bezwaren omdat de gezamenlijke dagbladen van De Persgroep een te hoog gezamenlijk marktaandeel zouden krijgen op de lezersmarkt voor lokale en regionale dagbladen in de regio Amsterdam. Onderzoek van de NMa wees immers uit dat lezers van Het Parool, als ze zouden overstappen naar een ander dagblad, in groten getale zouden kiezen voor de Volkskrant of NRC Handelsblad/nrc.next. In theorie zou De Persgroep daardoor de prijs van Het Parool kunnen verhogen zonder al te veel lezers te verliezen omdat ze naar een krant van hetzelfde concern zouden overstappen. Na de bezwaren van de NMa wilde topman Van Thillo zelf ook af van NRC Handelsblad omdat het niet goed zou zijn om twee concurrerende kwaliteitskranten binnen hetzelfde concern te houden.

Naar aanleiding van de bezwaren van de NMa heeft De Persgroep haar voornemen NRC Handelsblad en nrc.next te verkopen, vastgelegd in een aanpassing van de melding. Aan het eind van het jaar wordt een nieuwe eigenaar van de twee dagbladen gevonden in Lux Media BV, de holding van investeringsmaatschappij Egeria III (Egeria). Het Amsterdamse private-equityfonds, in 1997 opgericht met geld van de familie Brenninkmeijer (C&A) en anderen, neemt voor rond de 70 miljoen euro een aandeel van 80 procent in Lux Media waarin NRC Media inmiddels is ondergebracht. Egeria heeft een brede portefeuille en participeert in Nederlandse bedrijven met een waarde van 50 tot 200 miljoen euro. Met een vermogen van 1,5 miljard euro behoudt Egeria voldoende kapitaal in huis voor verdere overnames. Tot nu toe heeft de investeringsmaatschappij geen ervaring opgedaan met het uitgeven van kranten. Harry de Winter, Derk Sauer, Ruud Hendriks en Frits Barend hebben 20 procent van de aandelen van Lux Media verkregen en hebben daarbij tv-zender Het Gesprek ingebracht. De zender blijft onder Lux Media een losstaande entiteit van NRC Media zodat eventuele verliezen niet ten laste van de dagbladen komen. Later in 2010 wordt bekend dat de familie Van Puijenbroek, die een belang van 30 procent in TMG bezit, indirect ook mede-eigenaar is van NRC Media. De familie heeft via hun investeringsmaatschappij EMVP namelijk 5 miljoen euro geïnvesteerd in Egeria. De overname die op 12 maart 2010 is geëffectueerd, is met terugwerkende kracht per 1 september 2009 in werking getreden.

Vanaf 1 december 2009 heet PCM Uitgevers de Persgroep Nederland BV (Persgroep Nederland). De dagbladenportefeuille van Persgroep Nederland bestaat per die datum uit AD, de Volkskrant, Trouw en per januari 2010 Het Parool. De bedrijfsonderdelen PCM Grafische Bedrijven, PCM Distributiebedrijf en PCM Losse Verkoop zullen respectievelijk de naam de Persgroep Printing, de Persgroep Distributie en de Persgroep Losse Verkoop dragen. De acquisitie vindt sinds september 2009 al plaats onder de naam de Persgroep Advertising.

Per 31 december 2009 zijn in Persgroep Nederland de aandeelverhoudingen als volgt: De Persgroep NV (58,5 procent), Stichting Democratie en Media (38,8 procent), Stichting de Volkskrant (2 procent), Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland (0,7 procent) en Stichting Lux et Libertas (1 aandeel). Als op 12 maart 2010 de verkoop van NRC Media officieel een feit is (met terugwerkende kracht vanaf september 2009), verdwijnt laatstgenoemde aandeelhouder ook uit Persgroep Nederland.

 

Nieuwe activiteiten en deelnemingen

Vanaf begin april 2009 verschijnt het tweede katern van de Volkskrant doordeweeks op tabloidformaat. Daarbij blijft het niet, begin 2010 laat hoofdredacteur Pieter Broertjes weten dat zijn krant vanaf eind maart volledig als tabloid zal verschijnen. Hiermee zijn de meeste dagbladen in Nederland inmiddels overgestapt op dit formaat.

 

Organisatorische wijzigingen

De nieuwe eigenaar Persgroep Nederland wacht niet lang met het aankondigen van reorganisaties. PCM Uitgevers verdwijnt volledig als naam en verandert in Persgroep Nederland waaronder twee dagbladdivisies opereren: een voor de landelijke titels Volkskrant en Trouw en een voor AD en Het Parool. Hierdoor zullen ook de directeur uitgevers per titel verdwijnen. Begin december 2009 wordt bekend gemaakt dat bij de Volkskrant en Trouw 131 van de 762 banen worden geschrapt. De redacties worden daarbij zoveel mogelijk ontzien. De redactie van de Volkskrant wordt teruggebracht van 215 naar 195 voltijdbanen (fte’s), terwijl de redactie van Trouw 17 fte’s moet inleveren (van 110 naar 93). Verder moet ook de drukkerij in Rotterdam worden gesloten. Op 1 april 2010 moet de reorganisatie zijn afgerond. De oorspronkelijke reorganisatieplannen voor de internetafdelingen – er zou één ‘newsroom’ komen voor beide kranten – vinden (nog) geen doorgang. Wel wordt afgesproken dat de websites van de Volkskrant, Trouw, Het Parool en AD nieuwsberichten moeten uitwisselen in plaats van ze te kopen van ANP-nieuws.

 

Stopgezette activiteiten en deelnemingen

Nadat op 1 oktober 2008 de papieren krant DAG, een initiatief van PCM en KPN, zijn laatste uitgave beleefde, wordt precies 1 jaar later ook een punt gezet achter de online versie. De directie laat weten hiertoe gedwongen te zijn door marktomstandigheden die het niet langer mogelijk maken dag.nl winstgevend te exploiteren. In het kader van kostenbesparingen wordt per 1 april 2010 ook de papieren versie van het magazine VKbanen opgeheven. Het blad werd in de eerste helft van 2006 gelanceerd als concurrent van marktleider Intermediair. VKbanen, gratis verspreid onder HBO-ers en WO-ers tot 40 jaar, moest het verlies aan advertenties in de krant compenseren maar kon de verwachtingen niet helemaal inlossen. De website blijft (nog) wel in de lucht en ook wil de Volkskrant maandelijks een arbeidsmarktspecial bij de zaterdagskrant voegen. In februari 2010 wordt bekend dat de Vlaamse uitgever Lannoo en het Nederlandse WPG Uitgevers voor ca. 55 miljoen euro de boekendivisie van Persgroep Nederland overnemen. De boekendivisie van het voormalige PCM omvat de uitgeverijen Bruna, De Boekerij, Meulenhoff, het Spectrum, De Standaard Uitgeverij en Unieboek en heeft een omzet van bijna 100 miljoen euro.

 

Financiële positie

Tijdens de nieuwjaarsreceptie maakt topman Christian Van Thillo van De Persgroep NV bekend dat de advertentieomzet in 2009 met een kwart is gedaald. Bij de Volkskrant liep de advertentieomzet terug met 27 procent, terwijl die bij Trouw en Het Parool daalde met 11 respectievelijk 10 procent. De oplagen van de Volkskrant (1,9 procent daling) en Trouw (0,8 procent daling) bleven stabiel en die van Het Parool steeg zelfs iets. Vooral het AD kreeg zware klappen te verduren: 30 procent minder advertentieomzet en een licht dalende oplage (3,9 procent).

Deel deze pagina