NPO in 2013

Evenals 2012 staat ook 2013 in het teken van de verdere invulling van de bezuinigingsopdracht aan de publieke omroep. Er wordt verder gewerkt aan het vormgeven van de fusies, die bij de betrokken omroepverenigingen gepaard gaan met personele wisselingen en gedwongen ontslagen. In juni 2013 lanceert NPO een nieuwe gezamenlijke website: npo.nl, waar alle televisienetten, themakanalen en radiozenders van de afzonderlijke omroepen gebundeld worden aangeboden. Nieuw is de optie om live televisie te kijken. Uitzending Gemist wordt uiteindelijk in 2014 ook in npo.nl geïntegreerd. Aan het eind van 2013 wordt bekendgemaakt dat NPO, SBS en RTL een gezamenlijke abonnementsdienst voor hun drie platforms willen lanceren onder de naam NLziet.

NPO

 

Organisatorische wijzigingen

In juni 2013 maakt staatssecretaris Dekker in een brief aan de Tweede Kamer bekend dat hij de Raad voor Cultuur zal vragen hem te adviseren over de toekomst van het publieke mediabestel. Achtergrond van de adviesaanvraag zijn de veranderingen in het medialandschap en de bezuinigingen op de rijksbijdragen aan de publieke omroep. Meer specifiek is de staatssecretaris geïnteresseerd in hoe binnen de afgeslankte publieke omroep levensbeschouwelijke onderwerpen aan bod kunnen blijven komen. Ook wil hij weten hoe de onafhankelijkheid van de publieke omroep ten opzichte van de overheid kan blijven gewaarborgd.

Per 1 september 2013 is Shula Rijxman lid van het bestuur van de Stichting Etherreclame (STER). Met het lidmaatschap van Rijxman zijn beide leden van de raad van bestuur van de NPO tegelijk ook lid van het STER-bestuur. Deze leden dragen dus zowel de verantwoordelijkheid over de programmering van de NPO als (mede)verantwoordelijkheid over de exploitatie van reclamezendtijd.

Per 1 januari 2014 gaan de fusieomroepen officieel van start. Bij BNN-VARA is Gerard Timmer de nieuwe algemeen directeur. Eric van Stade is bij AVROTROS aan de leiding en bij KRONCRV is Coen Abbenhuis directievoorzitter. De fusies gaan ten koste van een groot aantal voltijds arbeidsplekken. Ook de andere omroeporganisaties bezuinigen.

De kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag, die uit de Mediawet verdwijnen per 2016, zoeken naar een toekomst binnen de bestaande omroepverenigingen en andere zendgemachtigden. RKK werkt al samen met KRO-NCRV. Als Omroep Human erin slaagt de gevraagde voorlopige erkenning als omroepvereniging te verkrijgen, wil zij vanaf 2016 samengaan met de VPRO. De Joodse Omroep wil in de toekomst verder als aparte afdeling binnen de NTR en IKON en de Zendtijd voor Kerken (ZvK) willen opgaan in de EO. Binnen het budget voor de publieke omroep wordt negen miljoen euro geoormerkt voor levensbeschouwelijke programmering.

In september 2013 stuurt NPO een brief aan staatssecretaris Dekker met voorstellen inzake de samenwerking en integratie van regionale omroepen en de landelijke publieke omroep. Op het jaarcongres van ROOS, de belangenorganisatie van de publieke regionale omroep, laat staatssecretaris Dekker weten dat hij de samenwerkingsplannen tussen landelijke en regionale omroep een nieuwe impuls wil geven. De staatsecretaris wil zoeken naar een vorm waarbij de vaste lasten zo laag mogelijk zijn en waar het beschikbare geld zo veel mogelijk kan worden besteed aan programma’s en regionale nieuwsvoorziening.

In april 2013 verstrekt het Commissariaat voor de Media een uitzendvergunning aan de Stichting Zendtijd Moslims (SZM) voor het verzorgen van radio- en televisieprogramma’s. Het betekent een einde van een langdurend proces om de zendtijd voor islamitische radio- en televisieprogramma’s toe te wijzen. Omroep SZM krijgt ruim 175 uur radio en 58 uur televisie toebedeeld tot de uitzendlicentie op 31 december 2015 zal verlopen.

Per 1 maart 2014 zijn de namen en logo’s van de themazenders aangepast. Deze heten vanaf dan NPO Best, NPO Nieuws, NPO Politiek/NPO Sport, NPO Cultura, NPO Doc, NPO 101, NPO Humor TV en NPO Zapp Xtra. In augustus 2014 worden ook de namen van Nederland 1, 2 en 3 gewijzigd in NPO 1, NPO 2 en NPO 3. Ook de radiozenders krijgen de afkorting NPO voor hun naam (NPO Radio 1, NPO Radio 2, etc.).

 

Nieuwe activiteiten en deelnemingen

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van de NPO in 2013 benoemt Henk Hagoort, voorzitter van de raad van bestuur, vijf prioriteiten in de programmering. De NPO kiest ervoor om bij de komende bezuinigingen de aandachtsgebieden Journalistiek, Documentaires, Nederlands drama, Jeugdprogramma’s en Evenementen zoveel mogelijk te ontzien. Op sport, amusement en human interest zal relatief meer worden gekort.

In juni 2013 lanceert NPO een nieuwe gezamenlijke website: npo.nl. Op dit nieuwe domein worden alle televisienetten, themakanalen en radiozenders van de publieke omroepen gebundeld aangeboden. Nieuw is de optie om live televisie te kijken. Hiervoor wordt per gebruiker één megabit aan bandbreedte gereserveerd, hetgeen volgens de NPO voldoende is voor een goede beeldkwaliteit op tablet en computer. Alle televisiezenderwebsites en Uitzending Gemist worden op deze portal samengebracht.

In september 2013 lanceert de VPRO het internetkanaal VPROTV, waarop iedere week nieuwe televisieprogramma’s gepresenteerd worden die minimaal een week beschikbaar zijn. VPRO wordt door de NPO gesommeerd om te stoppen met VPROTV en enkele andere online activiteiten. De NPO kwalificeert VPRO Vrijplaats, VPROTV en Smaakmakers, allemaal aangeboden op vpro.nl, als ‘ongecoördineerd media-aanbod’, waarvoor geen toestemming van de  raad van bestuur van NPO is verkregen. Ook bij BNN-VARA speelt een vergelijkbare kwestie. De fusieomroep wordt verzocht te stoppen met het plaatsen van livestreams van 3FM op de websites van ochtendshow Giel! en de Coen & Sander Show, omdat hiervoor geen voorafgaande toestemming is verleend.

Eind september 2013 stuurt staatssecretaris Dekker de Tweede Kamer het in zijn opdracht uitgevoerde onderzoeksrapport ‘Onderzoek naar mogelijkheden voor verhogen inkomsten van de Landelijke Publieke Omroep’. In het rapport wordt erop gewezen dat door meer reclame uit te zenden de bezuinigingen bij de publieke omroep deels gecompenseerd kunnen worden. Vooral door het wettelijk toestaan van programmaonderbrekende reclame kunnen de inkomsten worden vergroot. De NPO reageert terughoudend. Volgens NPO-bestuurder Rijxman zal hierdoor het onderscheid tussen publieke omroep en commerciële omroepen afnemen. De omroepen willen volgens haar graag meedenken over additionele inkomstenbronnen, als dat maar niet ten koste van de kijker gaat.

Ook de NPO kondigt in 2013 aan deel te nemen aan NLziet. De NPO zal een betaalde versie van Uitzending Gemist daarin integreren, onder de naam NPO Plus. In deze dienst kunnen programma’s tot een jaar lang reclamevrij bekeken worden. Het gaat daarbij ook om programma’s die in het reguliere Uitzending Gemist-aanbod wegens rechtenkwesties slechts gedurende korte tijd beschikbaar zijn of zelfs in het geheel niet, zoals buitenlandse films. Daarnaast zijn de programma’s in hogere bandbreedtes beschikbaar. Het betreft hier een proef van één jaar, waarna een aanvraag zal worden ingediend om het vanaf 2015 voort te zetten. De opbrengsten worden na aftrek van de technische kosten uitgekeerd aan de rechthebbenden binnen en buiten het omroepbestel.

In 2013 groeit het gebruik van Uitzending Gemist 10 procent ten opzichte van 2012. Er zijn ruim 314 miljoen video’s opgevraagd via de sites en de apps. De groei komt vooral van de nieuwe NPO-apps voor iOS en Android-apparatuur, die goed waren voor een stijging van 25 procent. De NPO-app heeft sinds september 2013 ook de mogelijkheid tot het live kijken en luisteren naar de publieke radio- en televisiezenders. In juni van 2013 werd ook een iPadapp van de NOS gelanceerd; de nieuwsapp is de eerste van de NOS die speciaal voor tablets is ontworpen.

De NPO kondigt aan dat na de zomer van 2014 Uitzending Gemist ChromeCast zal ondersteunen, het mediastreamapparaat van Google. Concreet gaat het om een stick die kan worden aangesloten op de HDMI-uitgang van een tv en kan communiceren met mobiele apparaten. Kijkers zullen zo in staat zijn om met een gratis NPO-app op hun mobiele telefoon of tablet Uitzending Gemist draadloos op het grote televisiescherm te bekijken, in standaardkwaliteit. Voor HD-kwaliteit zal men zijn aangewezen op de betaalde NPO-dienst NPO Plus.

Vanaf woensdag 5 maart 2014 zijn alle radiozenders van de NPO in bijna heel Nederland via DAB+ te beluisteren. De NPO heeft circa tien jaar in DAB uitgezonden. De overgang naar DAB+ werd gestart in september 2013 en was in maart 2014 afgerond. De regionale publieke zenders zenden nog niet uit via DAB+. De NPO werkt met de commerciëlen samen in het marketinginitiatief DigitalRadio+. Via DAB+ biedt de NPO, naast de zeven reguliere radiozenders, ook 3FM Alternative, Radio 2 Top 2000 en Radio 1 Nieuws24.

In maart 2014 maken de NOS en Eredivisie Media & Marketing bekend dat de NOS de rechten op de samenvattingen van het eredivisievoetbal wederom heeft verkregen. De overeenkomst geldt voor de komende drie seizoenen en omvat ook de rechten op live radioverslaggeving van de wedstrijden.

 

Stopgezette activiteiten en deelnemingen

In de zomer van 2013 vervangt de NPO een bekritiseerde cookiemuur op zijn websites door een grote banner, die nog steeds om toestemming vraagt. Eerder had het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) in een brief aan de staatssecretaris laten weten dat de NPO bezoekers niet de toegang tot de sites mag weigeren als zij geen toestemming geven voor het volgen van hun surfgedrag middels cookies.

Op 1 maart 2014 stopt de NOS met het nieuwsaanbodkanaal, dat gedurende twee jaar de status van experiment had. Het kanaal stelde nieuwsvideo’s van de NOS gratis beschikbaar aan kranten- en andere nieuwssites. Met dit initiatief gaf de NOS gehoor aan de aanbevelingen van de Commissie Brinkman, die in 2009 vaststelde dat voor het succesvol opereren van de dagbladen behoefte was aan betere beschikbaarheid van online nieuwsvideo’s. Volgens de NOS maakte maar een beperkt aantal dagbladen gebruik van het publieke videoaanbod. Ook zouden veel dagbladen moeite hebben gehad met de (beperkende) voorwaarden waaronder het aanbod kon worden gebruikt. Eerder werd al bekend dat NDP Nieuwsmedia bij de staatssecretaris bezwaar had aangetekend tegen de videodienst. NDP Nieuwsmedia kwalificeerde de dienst als marktverstorend en schadelijk voor de pluriformiteit van de nieuwsvoorziening.

 

Financiële positie

Voor 2013 heeft de minister van OCW een budget van 790,4 miljoen euro toegekend aan de NPO. Hiervan is 773,4 miljoen euro bestemd voor de landelijke omroep, inclusief technische faciliteiten voor de uitzendingen – uitgevoerd door Ericsson Broadcast Managed Services – en Coproductiefonds Binnenlandse Omroep (CoBo). Daarnaast ontvangt de NPO 1,4 miljoen euro voor de Stichting Beste van Vlaanderen en Nederland (BVN), die voorheen gedeeltelijk uit het budget van de Wereldomroep werd gefinancierd. In het toegekende budget zit tevens een bijdrage van 0,3 miljoen euro ten behoeve van de Caribische mediavoorziening, waaraan de NTR invulling geeft via internet middels Caribisch Netwerk en het Papiamentstalige Ret Karibense. Tot slot is het budget geïndexeerd met 2 procent, wat resulteert in een groei van 15,3 miljoen euro. De STER weet in 2013 207,6 miljoen euro aan reclameomzet te genereren; in 2012 was dit nog 223,5 miljoen euro.

Deel deze pagina