Dagbladen in 2015

De Nederlandse dagbladenmarkt heeft ook in 2015 te maken met een verder verlies in papieren oplage. Dit geldt zowel voor de losse verkoop als voor de abonnementen en overige verspreidingsvormen. Het aanbod wordt met name verzorgd door De Persgroep en Telegraaf Media Groep, die samen zo’n 80 procent van het totale aanbod leveren. De dagbladen met het hoogste bereik zijn De Telegraaf en de AD-dagbladen.

 

Oplage

In figuur 1 is weergegeven hoe de totale jaaroplage van de Nederlandse dagbladen in de afgelopen tien jaar is geëvolueerd. Opgemerkt dient te worden dat het hierbij om redenen van vergelijkbaarheid alleen gaat om de in Nederland verspreide papieren oplage.

 

1-dagbladen

In 2006 was de totale verspreide jaaroplage nog 1.553 miljoen (figuur 1), in 2015 is dit gezakt naar 936 miljoen. De piek in 2007 en 2008 werd veroorzaakt door de komst van de gratis verspreide dagbladen Dagblad de Pers en DAG. De oplage van deze titels viel in de categorie ‘overig’. Inmiddels zijn beide titels gestopt met verschijnen en is de daling van de algehele markt voortgezet.

De terugloop in oplage beperkt zich niet tot de gratis dagbladen. De oplagedaling van de betaalde dagbladen begon al eerder. Zo is verspreiding via abonnementen in 2006 nog 1.019 miljoen, terwijl die in 2015 daalt naar 731 miljoen. Van de losse verkoop in 2006 is in 2015 met 36 miljoen zelfs nog maar 40 procent over.

Wanneer oplagecijfers worden omgerekend tot marktaandelen, wordt inzichtelijk hoe groot de verschillende uitgevers zijn (tabel 1).

 

Tabel 1. Marktaandelen Nederlandse dagbladenmarkt

Aanbieder Titel Marktaandelen (in procenten)
2011 2012 2013 2014 2015
Telegraaf Media Groep 27,0 36,9 35,7 35,2 31,8
De Telegraaf 14,4 15,1 14,7 15,1 15,0
Metro 8,4 9,0 8,6 9,7 11,0
HDC-dagbladen 5,5 5,7 5,8 5,6 5,8
Sp!ts 7,1 7,1 6,6 4,8
De Persgroep 20,9 22,8 23,8 24,9 47,4
AD-dagbladen 10,3 11,2 11,7 12,0 12,6
de Volkskrant 6,2 6,9 7,2 7,9 8,7
de Gelderlander 3,4 3,6 3,7 3,7 3,9
Trouw 2,5 2,8 2,9 3,2 3,5
de Stentor 3,0 3,2 3,2 3,2 3,3
Brabants Dagblad 3,0 3,1 3,1 3,1 3,3
De Twentsche Courant Tubantia 2,7 2,8 2,9 2,9 3,0
Eindhovens Dagblad 2,5 2,6 2,7 2,7 2,9
BN/DeStem 2,6 2,7 2,7 2,7 2,8
Het Parool 1,9 1,9 2,0 1,8 1,9
PZC 1,3 1,3 1,4 1,4 1,5
Mediahuis Nederland 6,4 6,1
NRC Handelsblad 4,8 5,3 5,4 5,1 5,0
nrc.next 1,7 1,8 1,6 1,3 1,1
NDC Mediagroep 5,2 5,5 5,9 5,7 6,0
Dagblad van het Noorden 3,1 3,3 3,3 3,2 3,4
Leeuwarder Courant 2,1 2,2 2,2 2,1 2,2
Friesch Dagblad 0,4 0,4 0,4 0,4 0,4
Concentra MGL-dagbladen 3,9 4,2 4,2 4,2 4,4
FD Mediagroep Het Financieele Dagblad 1,4 1,4 1,5 1,5 1,6
Erdee Media Groep Reformatorisch Dagblad 1,3 1,3 1,4 1,4 1,5
Nedag Beheer Nederlands Dagblad 0,7 0,7 0,7 0,7 0,8
Koninklijke BDU Uitgevers Barneveldse Krant 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3
Mountain Media Dagblad De Pers 5,6
Totaal 100 100 100 100 100
Aandeel betaalde titels (in procenten) 78,9 83,9 84,7 85,5 89,0
Aandeel gratis titels (in procenten) 21,1 16,1 15,3 14,5 11,0
Jaaroplage dagbladen (x miljoen) 1.280 1.152 1.080 1.017 936

Bron data: HOI Online / NOM (totaal verspreide oplage binnenland print)
Cursieve aandelen zijn in dat jaar in eigendom van een andere aanbieder

 

De Persgroep is inmiddels de grootste aanbieder op de Nederlandse dagbladenmarkt geworden. De Belgische uitgever heeft het gezamenlijk marktaandeel in de afgelopen jaren doen laten toenemen van 20,9 procent in 2011 tot 47,4 procent in 2015. Met name de aandelen van de Volkskrant en de AD-dagbladen stijgen aanzienlijk.

Telegraaf Media Groep is met een marktaandeel van 31,8 procent de tweede grote uitgever op de Nederlandse dagbladenmarkt. Dit is het aandeel van dagblad De Telegraaf, Metro en de vijf regionale HDC-dagbladen (Noordhollands Dagblad, Gooi en Eemlander, Leidsch Dagblad, Haarlems Dagblad en IJmuider Courant). In 2015 hebben zij aandelen van respectievelijk 15,0, 11,0, en 5,8 procent. De daling van het gezamenlijke aandeel ten opzichte van het voorgaande jaar wordt met name veroorzaakt door het stoppen met gratis dagblad Sp!ts.

Net als De Persgroep zijn Concentra en Mediahuis (een joint-venture van Concentra en Corelio) van Belgische komaf. Op de Nederlandse dagbladenmarkt brengt Mediahuis de titels NRC Handelsblad en nrc.next. In 2015 goed voor een marktaandeel van 6,1 procent. Concentra verzorgt de Limburgse MGL-dagbladen (Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad).

Marktaandelen geven aan wat het aandeel van een bepaalde aanbieder of titel is ten opzichte van de totaal verspreide oplage en houden dus rekening met de zaterdags- of zondagsedities alsmede het aantal verschenen nummers per jaar. Een vergroting van marktaandeel betekent echter niet noodzakelijk dat een titel ook in oplage is gegroeid. In deze tabel staat daarom de gemiddelde verspreide oplage per nummer (tabel 2).

 

Tabel 2. Gemiddelde verspreide oplage per nummer

Titel
(gerangschikt naar verschil procentueel)
2014 2015 Verschil
absoluut
Verschil
procentueel
Metro 389.536 432.510 42.974 11,0
Nederlands Dagblad 22.285 23.649 1.364 6,1
Trouw 105.129 107.915 2.786 2,7
de Volkskrant 263.221 264.900 1.679 0,6
Het Financieele Dagblad 49.303 49.512 209 0,4
PZC 45.305 44.828 -477 -1,1
Eindhovens Dagblad 89.486 88.298 -1.188 -1,3
Reformatorisch Dagblad 46.674 45.765 -909 -1,9
de Gelderlander 122.205 119.198 -3.007 -2,5
AD-dagbladen 396.288 385.983 -10.305 -2,6
Brabants Dagblad 103.639 100.704 -2.935 -2,8
Leeuwarder Courant 69.846 67.892 -1.954 -2,8
BN/De Stem 89.124 86.569 -2.555 -2,9
Barneveldse Krant 10.440 10.075 -365 -3,5
Dagblad van het Noorden 107.085 102.613 -4.472 -4,2
Het Parool 60.500 57.972 -2.528 -4,2
De Stentor 106.156 101.537 -4.619 -4,4
De Twentsche Courant Tubantia 94.996 90.695 -4.301 -4,5
MGL-dagbladen 140.003 133.028 -6.975 -5,0
HDC-dagbladen 185.959 175.764 -10.195 -5,5
De Telegraaf 499.886 458.683 -41.203 -8,2
NRC Handelsblad 168.181 152.997 -15.184 -9,0
Friesch Dagblad 14.726 12.818 -1.908 -13,0
nrc.next (excl. zaterdageditie) 45.909 33.355 -12.554 -27,3

Bron data: NOM

 

In 2015 laten vijf titels een groei zien: Metro, Nederlands Dagblad, Trouw, de Volkskrant en Het Financieele Dagblad. Net als in 2014 is het grootste procentuele verlies bij nrc.next: deze titel verliest in een jaar tijd meer dan een kwart van de oplage. Het Friesch Dagblad heeft te maken met een daling van 13 procent en NRC Handelsblad met 9.

 

Concentratie

Hoe sterk de aanbiedersconcentratie op de dagbladenmarkt is, kan bepaald worden op basis van de marktaandelen. De aandelen van de grootste, de twee grootste en de drie grootste aanbieders zijn in figuur 2 weergegeven als C1, C2 en C3.

3.2-dagbladen---concentratie

De Nederlandse dagbladenmarkt is in 2015 sterk geconcentreerd. De afgelopen jaren waren er drie grote uitgevers: Telegraaf Media Groep, De Persgroep en Mecom. De overname van de Mecom-titels door De Persgroep laat een nieuwe situatie op de dagbladenmarkt zien: niet eerder waren C1 en C2 zo hoog. De drie grootste uitgevers op de Nederlandse dagbladenmarkt zijn in 2015 De Persgroep, Telegraaf Media Groep en op afstand Mediahuis.

Aanbiedersconcentratie kan ook worden weergegeven met behulp van de Herfindahl Hirschman Index (HHI). De HHI-waarde loopt uiteen van nagenoeg 0 tot 1. Wanneer de waarde hoger is dan 0,18, dan wordt gesproken over een sterk-geconcentreerde markt. Ook wat betreft de HHI-waarde is de groei van De Persgroep goed waarneembaar: in 2015 is de HHI op de dagbladenmarkt 0,34. Alleen in de periode 2006-2008 was er sprake van een waarde lager dan 0,18.

 

Bereik

In tegenstelling tot marktaandelen waarbij 100 procent de gehele markt vertegenwoordigd, geeft 100 procent bij bereik op de dagbladenmarkt aan dat een titel (of groep titels) door 100 procent van de Nederlanders van 13 jaar en ouder is gelezen.

Alle dagbladen samen bereiken in 2015 47,8 procent van de Nederlandse bevolking (tabel 3). Het aandeel Nederlanders van dertien jaar en ouder dat een nummer van een dagblad heeft gelezen daalt elk jaar verder. In 2011 komt nog bijna twee derde van de Nederlandse bevolking in contact met een papieren dagblad, in 2015 voor het eerst minder dan de helft.

Ingezoomd op type dagblad daalt het bereik van de landelijke titels in de afgelopen vijf jaar ongeveer met een kwart, het bereik van de regionale dagbladen daalt eveneens met een kwart en het bereik van de gratis verspreide dagbladen met 60 procent.

 

Tabel 2. Gemiddeld nummerbereik dagbladen

Titel
(gerangschikt naar bereik 2015)
Bereik
(in procenten)
Aanbieder in 2015
2011 2012 2013 2014 2015
De Telegraaf 14,9 14,0 12,9 12,4 9,8 Telegraaf Media Groep
AD-dagbladen 11,0 10,8 10,4 10,4 9,8 De Persgroep
Metro 11,6 10,6 9,2 8,6 7,4 Telegraaf Media Groep
de Volkskrant 5,8 5,3 5,6 6,1 5,1 De Persgroep
HDC-Dagbladen 5,0 4,8 4,6 4,1 3,7 Telegraaf Media Groep
NRC Handelsblad 3,5 3,6 3,5 3,4 2,6 Mediahuis Nederland
MGL-dagbladen 3,6 3,4 3,2 3,0 2,6 Concentra
De Gelderlander 3,3 3,0 2,9 2,7 2,5 De Persgroep
Brabants Dagblad 2,7 2,5 2,5 2,1 2,2 De Persgroep
Trouw 2,3 2,2 2,2 2,3 2,1 De Persgroep
De Stentor 2,7 2,6 2,3 2,3 1,9 De Persgroep
Dagblad van het Noorden 2,8 2,4 2,3 2,2 1,9 NDC Mediagroep
Eindhovens Dagblad 2,4 2,2 2,1 2,0 1,9 De Persgroep
BN/DeStem 2,5 2,3 1,9 1,8 1,7 De Persgroep
De Twentsche Courant Tubantia 2,3 2,1 1,9 1,9 1,6 De Persgroep
Het Parool 1,7 1,6 1,5 1,6 1,6 De Persgroep
Leeuwarder Courant 1,7 1,6 1,4 1,4 1,3 NDC Mediagroep
nrc.next 2,3 2,2 1,9 1,6 1,0 Mediahuis Nederland
Het Financieele Dagblad 1,3 1,3 1,3 1,2 1,0 FD Mediagroep
Reformatorisch Dagblad 1,0 0,9 1,1 1,2 1,0 Erdee Media Groep
PZC 1,2 1,1 1,1 1,0 1,0 De Persgroep
Nederlands Dagblad 0,9 0,8 0,8 0,9 0,7 Nedag Beheer
Friesch Dagblad 0,3 0,4 0,4 0,4 0,2 NDC Mediagroep
Barneveldse Krant 0,2 0,3 0,2 0,3 0,2 Koninklijke BDU Uitgevers
Sp!ts 10,7 9,2 8,4 Telegraaf Media Groep
Totaal 64,5 60,4 57,1 53,2 47,8
Landelijke dagbladen 34,9 33,5 31,9 31,5 27,1
Regionale dagbladen 31,6 29,9 27,7 25,8 23,6
Gratis dagbladen 18,0 14,7 13,1 8,6 7,4

Bron data: NOM (13 jaar en ouder)

 

In 2015 hebben De Telegraaf en de AD-bladen beide een bereik van 9,8 procent, het hoogst van alle titels. Metro en de Volkskrant zijn daarnaast de enige titels die een bereik van meer dan 5 procent hebben.

Ten opzichte van 2014 laat alleen het Brabants Dagblad een lichte toename zien. De titels die in 2015 te maken hebben met een toename van hun oplage, Metro, Nederlands Dagblad, Trouw, de Volkskrant en Het Financieele Dagblad, bereiken geen groter publiek.

 

Deel deze pagina