Totaal

Mediabedrijven begeven zich steeds vaker op meerdere productmarkten tegelijk. Deze markten zijn voortdurend aan verandering onderhevig: ze worden internationaler, er komen nieuwe aanbieders bij en bestaande aanbieders trekken zich terug, splitsen zich op of fuseren met andere bedrijven. Dit maakt een onderlinge vergelijking steeds moeilijker. Desondanks kunnen op basis van een vergelijking van de omzetcijfers trends inzichtelijk worden.

 

Tabel 1 De grootste mediabedrijven ter wereld, op basis van omzet in 2014[1]

Bedrijfsnaam Land 2006
omzet in euro[2] (in miljard)
2010
omzet in euro (in miljard)
2014
omzet in euro (in miljard)
1 Comcast VS 19,9 28,2 51,8
2 Google Inc. VS 8,9 22,1 49,7
3 The Walt Disney Company VS 27,3 28,7 36,7
4 News Corp. Ltd/21st Century Fox*[3] VS 20,1 24,7 30,4
5 DirecTV, LLC VS 11,8 18,2 25,3
6 Viacom Inc./ CBS Corp.*[4] VS 21,9[5] 20,8
7 Time Warner Inc. VS 35,2 20,3 20,6
8 Bertelsmann SE&Co. KGaA DL 19,3 15,8 16,7
9 Cox Enterprises Inc. VS 10,3 11,0 12,0
10 Liberty Media Corp./Liberty Interactive* VS 8,3 11,2

* Om de omzet in 2006, 2010 en 2014 te kunnen vergelijken wordt hier de gezamenlijke omzet in alle jaren vermeld.

 

Op Bertelsmann na zijn alle mediabedrijven uit deze top tien gevestigd in de Verenigde Staten (VS), dat een groter marktpotentieel biedt. Zo is Comcast, in omzet het grootste mediaconcern, gericht op de VS en heeft het zich van een kabeltelevisiemaatschappij ontwikkeld tot een multimediabedrijf, met onder meer kabelnetwerken, televisie, telecommunicatie en filmproductie. DirecTV exploiteert betaaltelevisie via satelliet in de VS en in Zuid-Amerika en Cox Enterprises is met onder meer kabelnetwerken, tv, radio, kranten en telecommunicatie eveneens gericht op de VS. Andere bedrijven, zoals The Walt Disney Company en Time Warner, kennen een lange traditie als filmproductiebedrijf, maar zijn zich in de loop der jaren ook op andere markten gaan richten. Disney is bijvoorbeeld actief met betaal-tv, tv-productie, uitgeverij, videogames en themaparken. In 2014 heeft het bedrijf voor 500 miljoen dollar het multichannelnetwerk Maker Studios overgenomen. Disney en Time Warner beschikken daarnaast beide ook over televisiezenders in Europa.

Google is op dit moment de enige door de ‘new economy’ ontstane nieuwkomer in de top tien. Deze positie heeft het bedrijf overigens niet alleen aan de zoekmachine te danken. De belangrijkste expansiestap was de overname van videodienst YouTube in 2006, voor het bedrag van 1,65 miljard dollar.

Hoe snel de mediawereld kan veranderen, laat een vergelijking met 2006 zien. De volgorde in rang is vooral veranderd door de omzetgroei van Comcast, Google, Direct TV en News Corp. Ltd/21st Century Fox. Potentiele kandidaten voor een toekomstige top tien staan al in de rij: naast Amerikaanse bedrijven zoals Facebook laten ook de Chinese bedrijven Telnet en Baidu een stijgende omzet zien.

 

Tabel 2 Overige belangrijkste mediabedrijven (actief in Europa)[6]

Bedrijfsnaam Land 2010 2014
omzet in euro
(in miljard)
omzet in euro
(in miljard)
Vivendi S.A. FRA 28,9 10,1
Facebook, Inc. VS 1,5 9,4
Lagardère Media FRA 8,0 7,2
ARD DL 6,3 6,3
Pearson plc VK 6,6 6,1
BBC VK 5,6 6,3
Discovery Communications VS 2,9 4,7
Netflix VS 1,6 4,1
ITV plc VK 2,3 3,7
Mediaset SpA IT 4,3 3,4

Een groot aantal van de wereldwijd belangrijkste mediabedrijven die op Europa zijn gericht en in Europa gevestigd zijn, houdt zich nog veelal bezig met ‘oude’ media: radio en televisie (ARD, Lagardère Media, BBC), televisie en/of tv-productie (Vivendi, Lagardère Media, ITV, Mediaset), het uitgeven van tijdschriften, boeken en/of kranten (Pearson, BBC, Lagardère Media) en film/tv-productie en -distributie (Vivendi, Lagardère Media, Discovery Communications, ITV en Mediaset). Als ITV en de twee publieke omroepen ARD en BBC buiten beschouwing blijven, verliezen de bedrijven meer (Vivendi) of minder (Pearson) omzet.

De omzet van de internationaal opererende partijen is soms enorm gestegen. De omzet van partijen die voornamelijk nationaal actief zijn, is hooguit licht gestegen, maar vaker nog gekrompen. Nieuwe spelers, zoals Facebook en Netflix (video-on-demand), blijken met lokale toepassing van hun mondiale strategie beter in staat de nieuwe digitale mogelijkheden te benutten.

 

Voornaamste nationale mediaspelers

In onderstaande figuur staan de ontwikkelingen in netto-omzet van de voornaamste mediaspelers in Nederland, inclusief het budget van de landelijke publieke omroep. Fluctuaties in de omzet kunnen ontstaan door aan- en verkoop van bedrijfsonderdelen; in de methodische verantwoording bij dit rapport worden de cijfers toegelicht.

kengetallen

De omzetdaling van de Telegraaf Media Groep, die in 2007 begon, zet ook in 2014 door. Ook Mecom laat weer een daling zien. De Persgroep Nederland is de enige uitgever die er sinds 2009 in slaagt het omzetniveau enigszins te behouden. Sanoma’s omzet is door de overname van SBS in 2012 gestegen, maar laat sindsdien een daling zien. De omzet van RTL Nederland vertoont de laatste twintig jaar een stijgende lijn en die zet ook in 2014 door.

 

Tabel 3. Netto-omzet voornaamste mediaspelers

Mediabedrijf Omzet
(x miljoen euro)
2013 2014
Telegraaf Media Groep NV 542 515
De Persgroep NV 867 850
de Persgroep Nederland BV 394 396
Mecom Group plc[7] 741 681
Koninklijke Wegener NV[8] 407 389
Sanoma Group Oyi[9] 2.084 1.902
Sanoma Media (Netherlands en Finland)[10] 1.361 1.290
Sanoma Media BV[11]
Sanoma Image BV[12] 267 264
Bertelsmann SE&Co. KGaA[13] 16.179 16.675
RTL Group SA [14] 5.824 5.808
RTL Nederland [15] 448 457

Bron data: jaarverslagen / Kamer van Koophandel.

Onderstaande figuur toont de verbanden tussen uitgevers, omroepen, buitenlandse eigenaren en investeerders, alsmede de onderlinge dwarsverbanden tussen de voornaamste spelers op de Nederlandse mediamarkten.

algemeen

 

Over 2014 kunnen van deze mediabedrijven nauwelijks grote wijzingen in de eigendomsstructuur worden gemeld. Wel verkoopt Mecom in het najaar van 2014 de Limburg Media Groep (LMG), waar Media Groep Limburg onderdeel van is, voor 43,5 miljoen euro aan Concentra Media Nederland BV De door De Persgroep in juni 2014 aangekondigde overname van Mecom, een beursgenoteerde holding die bestaat uit de uitgeverijen Koninklijke Wegener in Nederland en Berlingske Media in Denemarken, vindt uiteindelijk pas in februari 2015 zijn beslag.

 

 

[1] Institut für Medien- und Kommunikationspolitik (2015). Online database: Top 100 – International Media Corporations 2015. Geraadpleegd via: www.mediadb.eu/
[2] Voor de omrekening van de valuta in euro is gebruikgemaakt van het jaargemiddelde 2014, 2010 en 2006.  Zie Eurostat (2015). Geraadpleegd via http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do
[3] In 2013 werd News Corporation gesplitst in 21st Century Fox (film en tv) en News Corp (dagbladen en boeken).
[4] In 2006 werd Viacom gesplitst in Viacom Inc. (film en tv) en CBS Corp. (CBS tv radio en boeken)
[5] Omzet Viacom van 2011 in plaats van 2010
[6] Institut für Medien- und Kommunikationspolitik (2015). Online database: Top 100 – International Media Corporations 2015. Geraadpleegd via: www.mediadb.eu/
[7] Door de toepassing van IFRS 11, de internationale standaard voor financiële rapportage, zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is een bedrag van 808 voor 2013 opgenomen.
[8] Door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is een bedrag van 472 voor 2013 opgenomen. Dit bedrag betrof abusievelijk de opbrengsten van de totale Nederlandse divisie. De opbrengsten voor Koninklijke Wegener NV waren 408,9
[9] Door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is een bedrag van 2.219 voor 2013 opgenomen.
[10] De genoemde omzet betreft de optelsom van de omzet van Media Netherlands en Media Finland, zoals genoemd in Financial Statements and Board of Directors’ Report for 2014. Per 1 januari 2014 bestaat Sanoma uit twee segmenten, te weten Consumer Media en Learning. Sanoma rapporteert nu over drie strategische business units: Media Netherlands, Media Finland en Learning. Door deze andere wijze van rapporteren en door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 in het jaarverslag over 2014 gewijzigd. In de Mediamonitor 2013-2014 is voor 2013 een bedrag van 1.390 opgenomen voor Media (Europese divisie).
[11] Vanaf 1 januari 2015 Sanoma BV, daarvoor Sanoma Media BV
[12] Hieronder vallen o.a. de zenders SBS6, Net5, Veronica en Veronica Uitgeverij.
[13] Door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is voor 2013 een bedrag van 16.356 opgenomen
[14] Door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is voor 2013 een bedrag van 5.889 opgenomen
[15] Door de toepassing van IFRS 11 zijn de cijfers voor 2013 aangepast. In de Mediamonitor 2013-2014 is voor 2013 een bedrag van 455 opgenomen.

Deel deze pagina