De gevolgen van de kredietcrisis waren in 2009 nog duidelijk merkbaar op de
mediamarkten.
Sterk dalende oplages, teruglopende advertentie-inkomsten en diverse
overnames bepaalden
het beeld. Velen zijn nu op zoek naar de heilige graal: het verdienmodel
voor nieuws op internet.
In de nieuwe Mediamonitor worden trends en ontwikkelingen in de mediawereld
beschreven. Hierbij valt op dat de oplagecijfers in de dagbladenmarkt 10%
zijn gedaald, dat steeds meer titels op tabloidformaat verschijnen en dat
Nederland door het verdwijnen van de zondagkranten van De Twentsche Courant
Tubantia en De Telegraaf verdergaat zonder zondagkrant.
Een spraakmakende gebeurtenis in 2009 was de overname van PCM Uitgevers en
AD Nieuwsmedia door de Belgische Persgroep, die reeds in bezit was van Het
Parool en Q-Music. Hierdoor zijn naast de AD-dagbladen ook Trouw, de
Volkskrant, NRC Handelsblad en nrc.next in één paar buitenlandse handen
gevallen. Kort na de overname zijn deze laatste twee titels echter
overgenomen door Lux Media, een samenwerking tussen de Nederlandse
bedrijven Egeria en Het Gesprek. Andere verschuivingen waren te vinden bij
de Publieke Omroep, waar twee aspirant-omroepen het groene licht kregen om
in 2010 tot het bestel toe te treden: WNL en PowNed. Omroep LLiNK moet
verdwijnen, omdat het de toegevoegde waarde in de afgelopen jaren niet
heeft kunnen aantonen.
Naast alle organisatorische ontwikkelingen bij de Nederlandse
mediabedrijven geeft de Mediamonitor dit keer ook inzicht in de
bestbezochte nieuwssites van een aantal landen. Meest opvallend is dat
Nederland met elf sites de meeste nieuwssites heeft in de top-100 van
bestbezochte websites. De nieuwssites met het hoogste bereik zijn nu.nl,
telegraaf.nl en nos.nl. In Duitsland en de Verenigde Staten zijn er
eveneens relatief veel nieuwssites in de top-100 te vinden. In Spanje en
Frankrijk is de aandacht voor nieuwssites echter een stuk geringer: daar
vinden we slechts vier respectievelijk twee nieuwssites in de top-100.
Uiteraard heeft deze Monitor ook aandacht voor de verhoudingen van
aanbieders en titels/zenders op de verschillende markten. De top drie in
krantenland wordt geleid door Telegraaf Media Groep (29,5%), Mecom (21,8%)
en De Persgroep met 19,9% marktaandeel. Bij de opiniebladen is Elsevier al
jaren het grootst met 60% marktaandeel. Gemiddeld keek de Nederlander in
2009 per dag iets meer dan 3 uur televisie, vooral naar Nederland 1 (20%),
RTL4 (13,6%) en SBS6 (10,9%). De kijktijd naar regionale televisie nam iets
af en schommelt nu rond de 1,8%. De radioluistertijd is met een opmars
bezig en stijgt in 2009 naar 201 minuten per dag. Zestig procent van de
radiomarkt is in handen van de 'grote drie': De Nederlandse Publieke
Omroep, Telegraaf Media Groep en RTL Nederland. Het bereik van radiozenders
daalt evenwel: regionale publieke omroepen naar 12,3%, Radio 538 naar 11,3%
en Radio 1 naar 10,1%.
Aan het eind van het jaar wordt een Engelse versie uitgebracht, waarin de
vertrouwde onderwerpen van de Mediamonitor voor een internationaal publiek
aan bod komen.